تولیدات دامی

چکیده چکیده
هدف: این پژوهش با هدف بررسی و ارزیابی اثرات تزریق داخل تخم‌مرغی ویتامین C، ال-گلوتامین و ترکیب آنها برمیزان جوجه درآوری، عملکرد، رشد، توسعه روده، رشد اندام‌های داخلی، تغییرات هورمون های T3 ، T4 و مالون دی آلدئید جوجه‌های گوشتی پس از تفریخ انجام شد.
روش پژوهش: ابتدا تعداد ۸۰۰ تخم‌مرغ بارور از مرغ‌های مادر سویه آربورآکرز با سن بالاتر از ۵۰ هفته تهیه شد. در روز هجدهم انکوباسیون، تعداد ۶۰۰ عدد از این تخم‌مرغ‌های بارور بعد از نطفه سنجی، وزن کشی، با توزیع یکنواخت در سینی‌هایی برای تزریق در محل دستگاه ستری قرار داده شدند. تزریق داخل تخم‌مرغی در پنج گروه آزمایشی انجام شد. گروه کنترل منفی هیچ تزریقی دریافت نکرد، در حالی که گروه کنترل مثبت 5/0 میلی‌لیتر سرم فیزیولوژی نرمال دریافت کرد. به گروه سوم شش میلی‌گرم ویتامین C در محلول نمکی، گروه چهارم شش میلی‌گرم ال-گلوتامین در محلول نمکی و گروه پنجم ترکیبی از شش میلی‌گرم ویتامین C وشش میلی گرم ال-گلوتامین در محلول نمکی هر کدام در حجم 5/0 میلی لیتر تزریق گردید. پس از تفریخ، وزن جوجه های حاصل، تعداد جوجه سالم هچ شده، و درصد هچ، ادازه گیری شد. سپس همه جوجه‌ها در طول مراحل آغازین، رشد و پایانی با جیره پایه پلت شده استاندارد تغذیه شدند.
یافته ها: کمترین درصد جوجه درآوری در گروه تزریق داخل تخم مرغی ویتامین C مشاهده شد (0.05P<). در مقابل، گروه‌های شاهد و تزریق داخل تخم‌مرغی ال-گلوتامین بالاترین درصد جوجه‌درآوری را داشتند(0.05P<). تزریق داخل تخم‌مرغی ویتامین C بالاترین میانگین وزن جوجه را ایجاد کرد، در حالی که گروه تزریق داخل تخم‌مرغی ال-گلوتامین دارای کمترین میانگین وزن جوجه تفریخی بودند(0.05P<). تزریق داخل تخم مرغی ترکیب ویتامین C و ال-گلوتامین تأثیر مثبتی بر میزان هچ و وزن اولیه جوجه ها نداشت. از نظر عملکرد، تزریق داخل تخم‌مرغی ویتامین C و ال-گلوتامین و ترکیب هر دو تأثیر معنی‌داری بر مصرف خوراک، افزایش وزن، ضریب تبدیل غذایی نداشت، با این تفاوت که تزریق ال -گلوتامین علاوه بر اثر مثبت بر افزایش وزن، ضریب تبدیل یک تا 10 روزگی را بهبود بخشید (0.05P<). تزریق ویتامین C وزن لاشه، سینه و ران را کاهش داد و تلفات را بطور معنی داری افزایش داد(0.05P<). تزریق ال- گلوتامین و ترکیب ویتامین C و ال-گلوتامین به ترتیب موجب کاهش نسبی وزن ران و کاهش وزن سینه و ران شد(0.05P<). اثر تزریق ویتامین C بر سطح T3 در 14 روزگی و همچنین اثر تزریق گروه های آزمایشی بر سطح مالون دی آلدئید در 42 روزگی معنی دار بود(0.05P<). تزریق ویتامین C و ترکیب ویتامین C و ال-گلوتامین اثر منفی بر ارتفاع پرز و نسبت ارتفاع به عمق کریپت در ایلئوم داشت(0.05P<). با این حال مورفولوژی دوازدهه و ژژونوم در هیچیک از گروه ها نسبت به شاهد تفاوت معنی داری نشان نداد.
نتیجه گیری: با توجه به نتایج حاصل، تزریق داخل تخم مرغی ویتامین C با وجود افزایش وزن اولیه، موجب کاهش معنی‌دار جوجه‌درآوری، افت عملکرد لاشه، افزایش مرگ و میر و اثر منفی بر ایلئوم شد. تزریق ال-گلوتامین ضمن حفظ نرخ جوجه‌درآوری، ضریب تبدیل اوایل دوره را بهبود بخشید و عملکرد مطلوب تری نسبت به سایر تیمارها نشان داد.

چکیده هدف: تنش‌گرمایی یکی از چالش‌برانگیزترین تنش‌های محیطی در صنعت پرورش طیور است، زیرا باعث کاهش مصرف خوراک، وزن و کیفیت لاشه، کاهش فعالیت دستگاه ایمنی و در نتیجه افزایش تلفات در گله می‌شود. این پژوهش به‌منظور ارزیابی تأثیر پودر بذر ریحان و جعفری بر عملکرد رشد، اجزای لاشه، بیان نسبی ژن‌های پروتئین شوک گرمایی 70 (HSP70) در خون و اینترلوکین-دو (IL-2) در جگر و برخی فراسنجه‌های خونی جوجه ‌گوشتی در شرایط تنش‌گرمایی انجام شد. روش پژوهش: برای انجام این پژوهش150 قطعه جوجه ‌‌گوشتی نر سویه راس 308 انتخاب و پس از وزن‌کشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج تیمار و سه تکرار و 10 جوجه در هر تکرار دسته‌بندی شدند. تیمارهای آزمایشی در برگیرنده 1- شاهد (جیره پایه بدون بذر ریحان و جعفری)‌؛ 2- جیره پایه به‌همراه سه گرم بر کیلوگرم پودر بذر ریحان؛ 3- جیره پایه به‌همراه سه گرم بر کیلوگرم پودر بذر جعفری؛ 4- جیره پایه به‌همراه 5/1 گرم بر کیلوگرم پودر بذر ریحان‌+ 5/1 گرم بر کیلوگرم پودر بذر جعفری؛ 5- جیره پایه به‌همراه آنتی‌بیوتیک نئومایسین به‌عنوان شاهد مثبت (2/0 درصد در آب مصرفی) بود. برای اعمال تنش‌گرمایی، دمای سالن از روز 21 تا 35 پرورش، روزانه به‌مدت شش ساعت در دمای 32 درجه سانتی‌گراد تنظیم شد. صفات عملکردی (افزایش وزن، مصرف خوراک و ضریب تبدیل خوراک) جوجه‌ها در کل دوره آزمایش موردبررسی قرار گرفت. در پایان دوره از هر تکرار سه جوجه (نزدیک به میانگین وزن تیمار) انتخاب و پس از وزن‌کشی و کشتار، ویژگی­های لاشه، فراسنجه‌های خونی (گلوکز، کلسترول، HDL، تری‌گلیسیرید) و بیان نسبی ژن‌ها (HSP70 در خون و IL-2 در بافت جگر) موردبررسی قرار گرفت. یافته‌ها: تیمارها تأثیری بر خوراک مصرفی و افزایش وزن نداشتند، اما ضریب تبدیل خوراک مصرفی در 35-1 روزگی در تیمار نئومایسین کم‌ترین بود (05/0>P). تفاوت معنی‌داری در فراسنجه‌های خونی بین تیمارها مختلف وجود نداشت. افزودن پودر بذر ریحان+ جعفری باعث تأثیر معنی‌داری بر وزن سنگدان و طول ژژونوم نسبت به تیمار شاهد شد (05/0‌>P). بیان نسبی ژن HSP70 در بافت خون در تیمار‌های ریحان، جعفری و ریحان+ جعفری نسبت به تیمار شاهد و نئومایسین کاهش معنی‌داری داشتند. بیان نسبی ژن IL-2 در بافت جگر در تیمار ریحان+ جعفری بیش‌ترین و در تیمار شاهد کم‌ترین بود (05/0>P). نتیجه‌گیری: به‌طورکلی این پژوهش نشان داد که استفاده از پودر بذر ریحان و جعفری در جیره جوجه‌های گوشتی در شرایط تنش‌گرمایی می‌تواند باعث کاهش بیان نسبی ژن HSP70 و افزایش بیان نسبی ژن  IL-2 در پرنده ‌شود.

چکیده هدف: صنعت پرورش طیور به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بخش‌های تأمین پروتئین حیوانی، همواره در جستجوی منابع خوراکی جدید، در دسترس و مقرون‌به‌صرفه جهت بهبود عملکرد رشد، کیفیت لاشه و سلامت پرندگان است. استفاده از محصولات فرعی صنایع غذایی، همچون پودر آب‌پنیر (منبع پروتئین) و گلوتن ذرت (منبع پروتئین و انرژی)، می‌تواند راه‌کاری مؤثر برای کاهش هزینه‌های تغذیه و بهبود سلامت دستگاه گوارش طیور محسوب شود. با توجه به نقش مهم سلامت دستگاه گوارش در رشد و کارایی جوجه‌های گوشتی، ارزیابی تأثیر ترکیبی این دو منبع خوراکی (پودر آب‌پنیر و گلوتن ذرت) در جیره مرغ گوشتی، یک تصمیم تغذیه‌ای مبتنی بر منطق علمی و اقتصادی است که هدف آن بهینه‌سازی عملکرد رشد، ترکیب اسیدآمینه‌ای ضروری جیره، تکمیل ارزش بیولوژیکی پروتئین مصرفی (جذب بالاتر در بدن)، بهبود کیفیت استخوان از طریق افزایش مواد معدنی آن و افزایش غلظت مواد‌ معدنی خون می‌باشد. ترکیب این دو، می‌تواند یک جیره متعادل با انرژی و پروتئین کافی و با کیفیت فراهم کند. بر همین اساس، هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثر سطوح مختلف پودر آب‌پنیر و گلوتن ذرت بر عملکرد رشد، ویژگی‌های استخوان درشت‌نی و غلظت مواد معدنی سرم‌خون جوجه­های گوشتی سویه آرین بود. روش پژوهش: آزمایشی با استفاده از 585 قطعه جوجه نر یک‌روزه  سویه آرین، در قالب طرح کاملاً تصادفی به‌صورت فاکتوریل 3×3 با استفاده از نُه تیمار، پنج تکرار و 13 قطعه جوجه در هر تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل 1- سطح صفر درصد پودر آب‌پنیر و گلوتن ذرت (تیمار شاهد)، 2- سطح سه درصد پودر آب‌پنیر، 3- سطح شش درصد پودر آب‌پنیر، 4- سطح سه درصد گلوتن ذرت، 5- سطح شش درصد گلوتن ذرت، 6- سطح سه درصد پودر آب‌پنیر و سه درصد گلوتن ذرت، 7- سطح سه درصد پودر آب‌پنیر و شش درصد گلوتن ذرت، 8- سطح شش درصد پودر آب‌پنیر و سه درصد گلوتن ذرت، 9- سطح شش درصد پودر آب‌پنیر و شش درصد گلوتن ذرت. صفات عملکردی شامل مصرف خوراک، افزایش وزن بدن و ضریب تبدیل خوراک، به‌صورت دوره‌ای اندازه­گیری شد و ویژگی­های استخوان درشت‌نی شامل درصد خاکستر، کلسیم، فسفر، منیزیوم، طول، وزن و عرض آن و هم‌چنین غلظت مواد معدنی سرم خون در 45 روزگی مورد ارزیابی قرار گرفت. تجزیه آماری داده‌ها توسط نرم‌افزار SAS انجام شد. یافته ها: جوجه‌هایی که شش درصد پودر آب‌پنیر دریافت کردند به‌طور معنی‌داری بالاترین میانگین وزن بدن و مصرف خوراک را نسبت به جیره­های فاقد پودر آب‌پنیر داشتند (05/0P<). هم‌چنین سطح شش درصد گلوتن ذرت به‌طور معنی‌داری کم‌ترین میانگین وزن بدن و بیش‌ترین ضریب‌تبدیل خوراک را نشان داد (05/0P<). اثرات متقابل بین این دو ماده خوراکی بر میانگین وزن بدن و ضریب تبدیل خوراک معنی‌دار نبود. بررسی اثرات متقابل سطوح مختلف پودر آب‌پنیر و گلوتن ذرت در مقایسه با تیمار شاهد، به‌طور معنی‌داری، منجر به افزایش میزان خاکستر، کلسیم و فسفر استخوان درشت‌نی شد (05/0P<). سطوح مختلف پودر آب‌پنیر و گلوتن ذرت تأثیر معنی­داری بر غلظت کلسیم، فسفر، منیزیم و آهن سرم خون نداشت. نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های به‌دست‌آمده، ترکیب بهینه شش درصد پودر آب‌پنیر و سه درصد گلوتن ذرت، عملکرد مطلوب‌تری در بهبود صفات رشد و ویژگی‌های استخوان درشت‌نی جوجه‌های گوشتی سویه آرین نشان دادند که با افزایش تراکم مواد معدنی استخوان، به‌ویژه کلسیم و فسفر، موجب بهبود کیفیت استخوان و در نهایت ارتقای عملکرد پرنده گردید. بنابراین، می‌توان این سطوح را به‌عنوان سطوح مناسب و بهینه، جهت استفاده در جیره‌ غذایی جوجه‌های گوشتی آرین پیشنهاد نمود.

چکیده هدف: این آزمایش به­منظور بررسی اثرات افزودن پلکانی کنجاله آفتابگردان بدون پوسته بر صفات عملکردی، خصوصیات لاشه و ویژگی­های ریخت­شناختی روده جوجه­های گوشتی انجام شد. روش پژوهش: در این آزمایش از 1500 قطعه جوجه یک­روزه سویه راس 308 (مخلوط دو جنس با نسبت مساوی) در قالب طرح کاملاً تصادفی با 10 تیمار، پنج تکرار و 30  قطعه پرنده در هر تکرار استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل موارد ذیل بود 1- گروه دریافت­کننده جیره برپایه ذرت و کنجاله سویا و فاقد کنجاله آفتابگردان در کل دوره پرورش (شاهد)، (دو تا 10) سطوح افزایشی کنجاله آفتابگردان بدون پوسته را به­ترتیب در دوره­های آغازین، رشد و پایانی به­شرح ذیل دریافت کردند؛ 2- سه، شش و نه درصد؛ 3- سه، شش و 12 درصد؛ 4- سه، شش و 15 درصد؛ 5- سه، نه و نه درصد؛ 6- سه، نه و 12 درصد؛ 7- سه، نه و 15 درصد؛ 8- سه، 12 و 12 درصد؛ 9- سه، 12 و 15 درصد و 10- سه، 12 و 18 درصد. در سنین ۱۰، ۲۴ و ۴۲ روزگی، صفات عملکردی شامل وزن زنده و خوراک مصرفی اندازه­گیری شد. تلفات به­صورت روزانه رکوردبرداری و ضریب تبدیل خوراک، درصد ماندگاری و شاخص تولید محاسبه شد. در پایان دوره پرورش هزینه خوراک مصرفی به‌ازای هر کیلوگرم وزن زنده برای هر گروه آزمایشی محاسبه شد. در سن 42 روزگی، سه قطعه پرنده از هر واحد آزمایشی، کشتار و لاشه شکم خالی، سینه، ران­ها، پشت و گردن، چربی حفره بطنی و اندام­ها شامل سنگدان، پیش‌معده، بورس فابریسیوس، کیسه صفرا، کبد، طحال و قلب توزین و وزن نسبی نسبت به وزن زنده محاسبه شد. هم‌چنین، نمونه‌هایی‌ با برش­های سه­سانتی­متری از بخش میانی بافت ژژنوم پرندگان کشتارشده جداسازی و طول پرز، ضخامت پرز، عمق کریپت، نسبت طول پرز به عمق کریپت، تعداد سلول­های گابلت و ضخامت لایه اپی­تلیوم و میانگین مساحت سطح پرز مورد ارزیابی قرار گرفتند. یافته­ها: نتایج نشان داد که در کل دوره پرورش افزودن پلکانی کنجاله آفتابگردان بدون پوسته به جیره اثر معنی­داری بر وزن بدن، خوراک مصرفی، ضریب تبدیل خوراک، شاخص تولید، خصوصیات لاشه و ریخت‌شناسی روده جوجه­های گوشتی نداشت. هزینه خوراک مصرفی به‌ازای هر کیلوگرم وزن زنده تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفت، به­طوری­که این شاخص در گروه­های آزمایشی سه (سه، شش و 12 درصد) و هفت (سه، نه و 15 درصد) کم‎تر از بقیه تیمارها بوده و با گروه یک (شاهد) و نیز سایر تیمارهای آزمایشی به­جز تیمار چهار (سه، شش و 15 درصد) و نه (سه، 12 و 15 درصد) اختلاف داشت (05/0>P). نتیجه­گیری: با توجه به عدم مشاهده اثرات منفی بر عملکرد و کاهش هزینه خوراک به‌ازای هر کیلوگرم وزن زنده در مقایسه با کنجاله سویا (حدود 445 تومان)، استفاده از کنجاله آفتابگردان بدون پوسته با سطوح سه، شش و ۱۲ درصد و سه، نه و ۱۵ درصد به‌ترتیب در دوره‌های آغازین، رشد و پایانی از نظر اقتصادی قابل­توصیه است.

چکیده هدف: استفاده از آنتی‌بیوتیک‌های محرک رشد به‌علت ایجاد مقاومت باکتریایی و وجود باقی‌مانده مواد شیمیایی در گوشت مرغ ها در انسان به‌کلی ممنوع اعلام شد. استفاده از اسانس، عصاره و پودر گیاهان دارویی به‌عنوان جایگزین آنتی‌بیوتیک‌ها در تغذیه طیور طی سال‌های اخیر موردتوجه قرار گرفته است. گیاهانی مانند دارچین با نام علمیCinnamomum zeylanicum  (حاوی سینامالدهید، اوژنول و کارواکرول)، آویشن باغی با نام علمی Thymus vulgaris L. (حاوی کارواکرول و تیمول)، میخک با نام علمیCaryophillium aromaticus  (حاوی اوژنول) و زردچوبه مشتق‌شده از ریزوم گیـاه Curcuma longa (حاوی کورکومینوئید) دارای خصوصیات آنتی‌اکسیدانی و ضدباکتریایی هستند. با توجه به شواهد علمی گسترده در خصوص اثرات مثبت عصاره‌های گیاهی روی بهبود عملکرد جوجه‌های گوشتی و با توجه به تنوع آب‌وهوایی ایران در رویش گیاهان دارویی، اهمیت استفاده از این افزودنی‌های طبیعی مفید در تغذیه جوجه‌های گوشتی قابل‌توجیه است. روش پژوهش: مطالعه حاضر به‌منظور بررسی اثر عصاره‌ هیدروالکلی مخلوط گیاهی بر عملکرد، صفات کمّی و کیفی لاشه، برخی از فراسنجه‌های خونی و آنتی‌اکسیدانی و تیترآنتی‌بادی در جوجه‌های گوشتی با استفاده از 240 قطعه جوجه یک‌روزه (جنس نر) سویه راس 308  با میانگین وزن یکسان (2±44 گرم) در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار، شش تکرار و 10 جوجه در هر تکرار به‌مدت 42 روز انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل 1- گروه شاهد (فاقد عصاره هیدروالکی مخلوط در آب آشامیدنی)، 2- تیمار حاوی یک ‌لیتر عصاره هیدروالکلی در 1000 لیتر آب آشامیدنی، 3- تیمار حاوی دو لیتر عصاره هیدروالکلی در 1000 لیتر آب آشامیدنی و 4- تیمار حاوی سه ‌لیتر عصاره هیدروالکلی در 1000 لیتر آب آشامیدنی بودند. توزین جوجه‌ها و نیز اندازه‌گیری مقادیر خوراک مصرفی در دوره‌های یک تا 10 روزگی، 11 تا 24 روزگی و 25 تا 42 روزگی انجام شد. جهت بررسی خصوصیات لاشه در پایان آزمایش دو قطعه جوجه از هر تکرار با وزن بدن نزدیک به میانگین وزن تکرار انتخاب و پس از چهار تا پنج ساعت گرسنگی دوباره وزن‌کشی و به‌روش بریدن حلال گردن کشتار شدند. در سن 42 روزگی دو پرنده از هر واحد آزمایشی به‌صورت تصادفی انتخاب شدند و پس از خون‌گیری از ورید بال آن‌ها به‌منظور اندازه‌گیری فراسنجه‌های خونی موردآزمایش قرار گرفت. یافته‌ها: در دوره آغازین، پایانی و کل دوره، مصرف خوراک در پرندگانی که  مخلوط عصاره هیدروالکلی گیاهی در سطح یک و دو لیتر در 1000 لیتر آب آشامیدنی را دریافت کردند از سایر تیمارها بالاتر بود (05/0>P). در دوره رشد، ضریب تبدیل خوراک در پرندگانی که مخلوط عصاره هیدروالکلی گیاهی در سطح یک لیتر در 1000 لیتر آب آشامیدنی را دریافت کردند از سایر تیمارها پایین‌تر بود (05/0>P). در صفات درصد لاشه، درصد سینه، درصد ران‌ها، pH گوشت، غلظت مالون‌دی‌آلدهید و افت پخت تفاوت معنی‌داری بین تیمارهای آزمایشی وجود داشت. تیمار مخلوط عصاره هیدروالکلی گیاهی در سطح دو لیتر در 1000 لیتر آب آشامیدنی سبب افزایش غلظت گلوکز، کاهش غلظت کلسترول، کاهش غلظت اسید اوریک، کاهش غلظت ALT و افزایش غلظت کاتالاز خون شد (05/0>P). سطح تیتر آنتی‌بادی علیه برونشیت عفونی در پرندگانی که تیمار مخلوط عصاره هیدروالکلی گیاهی در سطح یک و دو لیتر در 1000 لیتر آب آشامیدنی را دریافت کردند از سایر تیمارها بالاتر بود (05/0>P).  نتیجه‌گیری: براساس نتایج حاضر، استفاده از سطح یک لیتر عصاره هیدروالکلی در 1000 لیتر آب آشامیدنی به‌دلیل بهبود ضریب تبدیل خوراک در دروه رشد، بهبود صفات کمّی لاشه و نیز افزایش تیتر آنتی‌بادی علیه بروشیت عفونی جوجه‌های گوشتی در شرایط این آزمایش قابل توصیه است.

چکیده هدف: دسترسی خوراک برای جوجه‌های تازه هچ‌شده جهت توسعه مطلوب و مناسب دستگاه گوارش، افزایش جمعیت باکتری‌های مفید، بهبود هضم و جذب مواد مغذی و توسعه یک سیستم ایمنی مناسب به‌ویژه در دستگاه گوارش امری حیاتی و تعیین‌کننده است و تغذیه زودهنگام از طریق تعدیل میکروفلور روده به سلامت و عملکرد دستگاه گوارش اثر می‌گذارد. بنابراین به‌نظر می‌رسد استفاده از افزودنی‌های مفیدی مانند پروبیوتیک‌ها، پری‌بیوتیک‌ها و سین‌بیوتیک‌ها که اثرات مفید ثابت‌شده بر ریخت‌سنجی دستگاه گوارش و عملکرد جوجه‌های گوشتی دارند، گزینه مناسبی باشد. روش پژوهش: در این آزمایش تأثیر سطوح پروبیوتیک بر عملکرد و خصوصیات لاشه، شمار جمعیت میکروبی و ریخت‌سنجی روده جوجه‌های گوشتی تحت چالش تغذیه دیرهنگام با تخصیص 450 قطعه جوجه گوشتی راس-308 (یک روزه، مخلوط دو جنس) به‌صورت فاکتوریل 3×3 با سه سطح پروبیوتیک (صفر یا بدون پروبیوتیک، 200 و 400 گرم در تن) و سه زمان تغذیه یا دسترسی به خوراک (صفر، 12 و 24 ساعت پس از ورود به سالن) موردبررسی قرار گرفت. یافته‌ها: در دوره آغازین، جوجه‌های دریافت‌کننده سطح بیش‌تر پروبیوتیک و تغذیه بدون تأخیر بیش‌ترین وزن بدن و افزایش وزن بدن را داشتند درحالی‌که جوجه‌های دریافت‌کننده سطح بالاتر پروبیوتیک و 24 ساعت تأخیر در دسترسی به خوراک کم‌ترین وزن بدن را داشتند و در کل دوره پرورش جوجه‌های دریافت‌کننده 2/0 گرم در کیلوگرم پروبیوتیک با 24 ساعت تأخیر در تغذیه و گروه دریافت‌کننده 4/0 گرم در کیلوگرم بدون تأخیر در تغذیه کم‌ترین خوراک مصرفی، وزن بدن و افزایش وزن بدن را داشتند (05/0P<). سطح 4/0 گرم در کیلوگرم پروبیوتیک در گروه‌های 12 و 24 ساعت تأخیر در تغذیه به‌ترتیب کم‌ترین غلظت تری‌گلیسیرید و گلوکز سرم را داشتند و در همین سطح پروبیوتیک بدون تأخیر در تغذیه، جمعیت باکتری‌های اشریشیاکلی کاهش یافت، اما اعمال 12 و 24 ساعت تأخیر در دسترسی به خوراک شمار باکتری بیفیدوباکتر را کاهش داد و در جوجه‌های تغذیه‌شده با جیره‌های دارای صفر و 2/0 گرم در کیلوگرم پروبیوتیک، با افزایش زمان تأخیر در دسترسی به خوراک، طول پرز افزایش یافت (05/0P<). جوجه‌های تغذیه‌شده با جیره دارای 2/0 گرم در کیلوگرم پروبیوتیک با 12 ساعت تأخیر در تغذیه، سطح مقطع پرز بالاتری نسبت به سایر گروه‌ها داشتند (05/0P<). نتیجه‌گیری: به‌طورکلی، 12 و 24 ساعت تأخیر در تغذیه منجر به کاهش عملکرد و تضعیف ریخت‌سنجی روده شدند و افزودن پروبیوتیک حتی در سطح دو برابر میزان توصیه‌شده نتوانست اثرات منفی تغذیه دیرهنگام را کاملاً جبران کند.

چکیده هدف: به‌دنبال ممنوعیت استفاده از آنتی‌بیوتیک به‌عنوان محرک رشد در صنعت دام و طیور، استفاده از اسانس‌های گیاهی به‌عنوان جایگزینی مناسب برای آنتی‌بیوتیک‌های رایج در جیره طیور رونق گرفته است. گیاهان دارویی دارای مواد مؤثره مشخصی می‌باشند که در درمان بیماری یا پیشگیری از بروز بیماری به کار می‌روند. آویشن شیرازی (Zataria multiflora Boiss) از خانواده نعناعیان (لامیاسه) به شکل بوته و درختچه در نواحی کوهستانی، صخره‌ای و شیب‌دار مناطق مرکزی، جنوب و جنوب‌شرقی ایران (نواحی مختلفی مانند فارس، اصفهان و کرمان) رشد می‌کند. این گیاه به‌دلیل دارابودن ترکیبات فنولی (تیمول، کارواکرول، لینالول)، فلاونوئیدی (رزارینیک‌اسید، کافئیک‌اسید و ...) و ساپونینی در صنایع دارویی، آرایشی، بهداشتی و غذایی مورداستفاده قرار می‌گیرد. به سبب ویژگی‌های گوناگونی مانند خواص ضدالتهابی، ضدباکتری، ضدقارچی، ضدویروسی، ضدعفونی‌کننده، ضدنفخ، ضدتشنج، آنتی‌اکسیدانی و تقویت‌کننده سیستم ایمنی، از این گیاه برای درمان بیماری‌ها استفاده شده است. در برخی منابع اثرات بیهوش‌کنندگی و ضدصرع نیز برای این گیاه ذکر شده است. چالش پیش روی متخصصین تغذیه، تنظیم جیره‌های غذایی اقتصادی است که تا حد ممکن نزدیک به احتیاجات پرنده باشد. افزایش پروتئین جیره غذایی سبب افزایش تولید گرما در بدن جوجه‌ها و افزایش مصرف آب می‌شود که به‌دنبال آن مقدار رطوبت بستر افزایش می‌یابد. جوجه‌های تغذیه‌شده با جیره‌های عادی، اسیدهای آمینه غیرضروری خود را از اسیدهای آمینه ضروری مازاد می‌سازند، درحالی‌که در جیره‌های کم‌پروتئین (Low protein diets) ممکن است اسیدهای آمینه ضروری کم‌تری برای این منظور موجود باشد. استفاده از گیاهان دارویی که نقشی در بهبود هضم و جذب مواد مغذی دارند ممکن است به فراهم شدن اسیدهای آمینه ضروری و غیر ضروری بیش‌تر منجر شود.   روش پژوهش: مطالعه حاضر به‌منظور بررسی اثر آویشن شیرازی (Zataria multifolra) (صفر و 5/0 درصد جیره) و سطوح مختلف پروتئین (100 (CP100) یا 95 درصد (CP95) نیاز سویه) بر عملکرد، پاسخ‌های فیزیولوژیکی و کیفیت گوشت جوجه‌های گوشتی با استفاده از 280 قطعه جوجه گوشتی راس-308 (یک روزه، مخلوط دو جنس) در یک آزمایش فاکتوریل 2×2 در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار، پنج تکرار و 14 جوجه در هر تکرار انجام شد. فراسنجه‌های عملکرد رشد، پاسخ ایمنی، متابولیت‌های سرم خون، شمارش سلول‌های خونی، کیفیت گوشت و مورفولوژی ژژنوم مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها: در دوره پایانی و کل دوره پرورش مصرف خوراک، وزن بدن و ضریب تبدیل خوراک، صفات تفکیک لاشه به جز چربی حفره بطنی تحت تأثیر پودر آویشن، سطوح مختلف پروتئین و اثر برهم‌کنش آن‌ها قرار نگرفت درحالی‌که افزودن پودر آویشن به جیره CP100 در دوره‌های آغازین و رشد منجر به بهبود وزن بدن و افزایش وزن بدن شد (05/0>P). استفاده از پودر آویشن در جیره CP95 سبب کاهش غلظت کلسترول و LDL سرم و افزایش غلظت HDL شد. جیره CP95 باعث افزایش پروتئین کل و کاهش فعالیت آنزیم‌های کبدی شد (05/0>P). تغذیه جیره CP95 دارای 5/0 درصد پودر آویشن منجر به کاهش هتروفیل و افزایش شمار لنفوسیت خون شد (05/0>P). تیمارهای آزمایشی بر پاسخ ایمنی همورال، وزن نسبی اندام‌های لنفاوی، رنگ و pH گوشت سینه و ران و مورفومتری ژژنوم تأثیر معنی‌داری نداشتند. نتیجه‌گیری: براساس نتایج حاصل، صرف‌نظر از افزودن پودر آویشن، پنج درصد کاهش پروتئین جیره تأثیر منفی بر عملکرد شد، پاسخ ایمنی و کیفیت گوشت جوجه‌های گوشتی نداشت و در شرایط این آزمایش قابل‌توصیه می‌باشد.

چکیده مطالعه حاضر به‌منظور تأثیر استفاده از مکمل گیاهی ویتامین E بر صفات تولیدی، پاسخ‌های ایمنی هومورال و برخی فراسنجه‌های خونی با استفاده از تعداد 480 قطعه جوجه گوشتی یک‌روزه آرین در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار، چهار تکرار و 30 قطعه پرنده در هر تکرار بررسی شد. تیمارهای آزمایشی شامل 1- جیره پایه (حاوی 25 واحد بین‌المللی ویتامین E سنتتیک)، 2- جیره پایه+ 25 واحد بین‌المللی ویتامین E سنتتیک، 3- جیره پایه+ 50 میلی‌گرم مکمل گیاهی ویتامین E، 4- جیره پایه+ 100 میلی‌گرم مکمل گیاهی ویتامین E بود. نتایج نشان داد که تیمارهای آزمایشی بر مصرف خوراک، وزن بدن و ضریب تبدیل غذایی تأثیر  معنی‌داری نداشتند، هم‌چنین خصوصیات لاشه از جمله درصد لاشه، درصد سینه، ران، پشت و گردن، چربی حفره بطنی، قلب، طحال و فراسنجه‌های خونی تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفتند استفاده از مکمل گیاهی ویتامین E بر تیتر آنتی‌بادی علیه ویروس نیوکاسل و آنفلوآنزا  بی‌تأثیر  بود. به‌طور کلی، با توجه به توصیه سویه‌های تجاری نیاز ویتامین E 50 واحد بین‌المللی است، لذا در صورت تأمین 25 واحد بین‌المللی ویتامین E سنتتیک در جیره، امکان تأمین بقیه نیاز تا 50 واحد بین‌المللی با استفاده از مکمل گیاهی ویتامین (به میزان 50 میلی‌گرم در هر کیلوگرم خوراک) وجود دارد.

چکیده اثر دو نوع کیلات روی-متیونین بر عملکرد و فراسنجه‌های استخوانی جوجه‌های گوشتی با استفاده از 490 قطعه جوجه گوشتی راس-308 (یک­روزه، مخلوط دو جنس) در قالب طرح کاملاً تصادفی با هفت تیمار، پنج تکرار و 14 جوجه در هر تکرار بررسی شد. تیمارهای آزمایشی عبارت بودند از 1- گروه شاهد (جیره پایه)، 2 تا 4- جیره پایه+ به‌ترتیب 0/2، 0/4 و 0/8 میلی‌گرم بر کیلوگرم جیره روی-متیونین Zin-Pro^® و 5 تا 7- جیره پایه+ به‌ترتیب 0/2،0/4 و 0/8 میلی‌گرم بر کیلوگرم جیره روی-متیونین سنتزشده. نتایج نشان داد که بین گروه شاهد با گروه‌های دریافت‌کننده هر دو نوع مکمل روی-متیونین از لحاظ خوراک مصرفی، وزن بدن، ضریب تبدیل خوراک و شاخص تولید اروپایی، درصد لاشه، ران و سینه، غلظت سرمی گلوکز، کلسترول کل، لیپوپروتئین با دانسیته خیلی کم و لیپوپروتئین با دانسیته بالا، تری‌گلیسرید و کلسیم و فعالیت آنزیم‌های آلکالین فسفاتاز، آسپارتات آمینوترانسفراز و گلوتامات ترانس‌آمیناز، فراسنجه‌های استخوان درشت‌نی شامل وزن، درصد ماده خشک و خاکستر، طول، عرض و قطر و درصد فسفر و کلسیم استخوان تفاوت معنی‌داری وجود نداشت، اما جوجه‌های دریافت­کننده جیره دارای هر دو منبع روی-متیونین دارای غلظت روی سرم خون و استخوان بیش‌تر، طول پرز و نسبت طول پرز به عمق کریپت بیش‌تر و عرض پرز کم‌تر در ناحیه ژژنوم و ایلئوم بودند (p<0/05). به‌طورکلی، هر دو کیلات روی-متیونین دارای تأثیر تقریباً یکسانی بر عملکرد، مورفولوژی روده و خصوصیات استخوان درشت‌نی بودند و نوع ایرانی قابلیت جایگزینی با نوع خارجی را دارد. مطالعات بیش‌تر در این زمینه توصیه می‌شود.

چکیده در پژوهش حاضر اثر بیوچار پسماند زباله تر بر عملکرد، متابولیت‌های خونی و مورفولوژی روده جوجه‌های گوشتی تحت تنش سرمایی با تخصیص 350 قطعه جوجه گوشتی راس-308 (یک‌روزه، مخلوط دو جنس) در قالب طرح کاملاً تصادفی با هفت تیمار، پنج تکرار و 10 جوجه در هر تکرار در دو سالن مجزا (سرد و دمای توصیه‌شده) بررسی شد. تیمارهای آزمایشی شامل 1- شاهد مثبت (جیره پایه؛ دمای توصیه شده)، 2- شاهد منفی (جیره پایه؛ تنش سرمایی)، 3 تا 5- به ترتیب شاهد منفی به‌همراه 0/5، 0/75 و یک درصد بیوچار پسماند تر، 6- شاهد منفی به‌همراه 0/02 درصد پروبیوتیک اکوباکتو-پی (Ecobacto-P) و 7- شاهد منفی به‌همراه یک درصد زئولیت بودند. در گروه‌های تنش سرمایی، از هفت روزگی تا انتهای آزمایش (42 روزگی) دمای سالن به 17 درجه سانتی‌گراد کاهش داده شد. تنش سرمایی منجر به کاهش خوراک مصرفی و وزن بدن، درصد لاشه و چربی حفره بطنی، غلظت تری‌گلیسرید و فعالیت آسپارتات آمینوترانسفراز و گلوتامات ترانس‌آمیناز و عرض پرز ژوژنوم و ایلئوم شد درحالی‌که تلفات کل و آسیتی، طول پرز و نسبت طول پرز به عمق کریپت ژوژنوم و ایلئوم را افزایش داد (p<0/05). افزودن یک و 0/5 درصد بیوچار و پروبیوتیک سبب افزایش وزن بدن، طول و سطح مقطع پرز ژوژنوم و ایلئوم و کاهش ضریب تبدیل خوراک نسبت به گروه شاهد پرورش یافته در شرایط تنش سرمایی شدند. به‌طور کلی، افزودن بیوچار و پروبیوتیک گرچه منجر به بهبود عملکرد و مورفولوژی روده شدند، اما اثرات منفی تنش سرمایی را کاملاً جبران نکردند.

چکیده اثرات افزودن جاذب سم چند جزئی به جیره‌های حاوی سم آفلاتوکسین B1 بر عملکرد رشد، فراسنجه‌های خونی و بافت‌شناسی کبد با استفاده از 180 قطعه جوجه گوشتی نر سویه راس 308 در یک آزمایش فاکتوریل3×3 با سه سطح جاذب (صفر، 0/5 و یک کیلوگرم در تن) و سه سطح آفلاتوکسین B1 (صفر، 0/5 و یک میلی‌گرم در کیلوگرم) در قالب طرح کاملاً تصادفی با نه تیمار، چهار تکرار و پنج جوجه در هر تکرار به مدت 42 روز بررسی شد.

استفاده از سطح یک کیلوگرم در تن جاذب سم، تنها در سطح 0/5 میلی‌گرم در کیلوگرم سم آفلاتوکسین B1 توانست تأثیر معنی‌داری در کاهش اثرات منفی صفات عملکرد رشد مانند میانگین افزایش وزن روزانه، وزن زنده و خوراک مصرفی روزانه در کل دوره پرورش داشته باشد. تغذیه جوجه‌ها با جیره‌های حاوی آفلاتوکسین B1، سبب کاهش غلضت سرمی کلسترول، آلبومین و پروتئین کل و افزایش کراتینین و اوره شد (p<0/05). در نتایج بافت‌شناسی کبد، بروز التهاب سیاهرگ باب کبدی در تمام تیمارها مشهود بود، اما میزان فیبروز و نکروز در تیمارهای حاوی سطوح 0/5 و یک میلی‌گرم در کیلوگرم سم بیشتر از سطح صفر سم بود. استفاده از جاذب سم در جیره، اثری بر تغییرات بافتی کبد نداشت.

بر اساس نتایج حاصل، افزودن جاذب سم چندجزئی به میزان یک کیلوگرم در تن به جیره‌های حاوی 0/5 میلی‌گرم در کیلوگرم سم آفلاتوکسین B1 می‌تواند باعث بهبود صفات عملکرد رشد در کل دوره پرورش جوجه‌های گوشتی شود.

چکیده در این پژوهش از رویکرد علی – مقایسه‌ای برای ارزیابی عملکرد واحدهای مرغداری فعال استفاده شد. از میان مدل‌های مختلف س÷نجش عملکرد، شاخص بهره‌وری کل مالم کوئیست به دلیل اثربخشی بیشتر آن در سنجش رشد انتخاب شد. به منظور دستیابی به یک الگوی جامع کلیه مرغداری‌های گوشتی استان زنجان برای مطالعه مورد توجه قرار گرفت؛ لیکن به دلیل فقدان داده‌های مورد نیاز در برخی مرغداری‌ها، تنها 30 واحد مرغداری گوشتی شاخص، برای ارزیابی عملکرد انتخاب شد. در این پژوهش تعداد جوجه‌ریزی اولیه، دان مصرفی، هزینه انرژی، هزینه پرسنلی و هزینه بهداشت و درمان به عنوان متغیرهای ورودی و وزن کشتار نهایی و وزن کود تولیدی به عنوان متغیر خروجی انتخاب شد. بررسی بهره-وری کل نشان داد که از میان واحدهای تصمیم‌گیری موجود، در دوره اول به ترتیبAL12 با 34/9 درصد رشد از بیشترین رشد بهره ‌وری و AL14با افتی14/4 درصدی از بیشترین افت بهره‌وری برخوردار هستند.همچنین نتیجه حاصل از ارزیابی اهمیت ورودیها و خروجیها در بهره‌ه‌وری کل نشان داد، استفاده بهینه از دان مصرفی و مدیریت هزینه‌های نیروی انسانی در بین متغیرهای ورودی بیشترین تاثیر را بر بهروی کل واحدهای مرغداری گوشتی دارد و از سوی دیگر در میان متغیرهای خروجی نیز وزن کشتار نهایی که بطور ضمنی نرخ تلفات جوجه و بهره‌مندی از تغذیه مناسب واحد مرغداری را نشان می دهد، در افزایش بهر‌وری کل واحدهای مورد مطالعه از بیشترین تاثیر برخوردار است.

چکیده اثر افزودن مکمل آلی سلنیوم و کروم بر عملکرد رشد، خصوصیات لاشه و کیفیت گوشت جوجه‌های گوشتی، با استفاده از 200 قطعه جوجه گوشتی نر یک‌روزه سویه راس 308 در یک آزمایش فاکتوریل دو در دو با چهار تیمار، پنج تکرار و 10 پرنده در هر تکرار بررسی شد. فاکتورها شامل دو سطح سلنومتیونین (صفر و 0/4 میلی‌گرم در کیلوگرم جیره) و دو سطح کروم‌متیونین (صفر و 0/4 میلی‌گرم درکیلوگرم جیره) بودند. در پایان آزمایش، از هر تکرار دو پرنده انتخاب، کشتار و صفات مربوط به لاشه و کیفیت گوشت اندازه‌گیری شدند. افزودن 0/4 میلیگرم مکمل کروم‌متیونین سبب افزایش مصرف خوراک در دوره رشد و کل دوره شد (P<0.05). پرندگان دریافت‌کننده 0/4 میلی‌گرم سلنومتیونین و کروم‌متیونین نسبت به سطح صفر درصد، افزایش وزن بدن بیشتر و ضریب تبدیل خوراک کمتری را در دوره رشد، پایانی و کل دوره داشتند (P<0.05). بهترین افزایش وزن و ضریب تبدیل خوراک در دوره پایانی و کل دوره در جوجه‌های تغذیه شده با هر دو مکمل مشاهده شد (P<0.05). وزن نسبی لاشه و سینه در پرندگان تغذیه شده با 0/4 میلیگرم سلنومتیونین و کروم‌متیونین افزایش یافت و بیشترین وزن نسبی لاشه در پرندگانی که از هر دو مکمل استفاده کردند، مشاهده شد (P<0.05). افزودن کروم‌متیونین و سلنومتیونین، رطوبت و ظرفیت نگهداری آب گوشت را افزایش و افت پخت و میزان مالون دی آلدهید (MDA) گوشت را کاهش داد (P<0.05). اثر متقابل تیمارها بر صفات کیفی گوشت معنی‌دار بود، به طوریکه بیشترین ظرفیت نگهداری آب گوشت و کمترین افت پخت و MDA در گوشت جوجه‌های تغذیه شده با هر دو مکمل مشاهده شد (P<0.05). بنابراین توصیه می‌شود از مکمل سلنومتیونین و کروم‌متیونین جهت بهبود عملکرد رشد، خصوصیات لاشه، کیفیت و ماندگاری گوشت در جیره جوجه‌های گوشتی در طول دوره پرورش استفاده شود.

چکیده این مطالعه به‌منظور ارزیابی اثرات افزودن سطوح مختلف سین­بیوتیک تولید داخل به آب آشامیدنی بر صفات تولیدی، خصوصیات لاشه و جمعیت میکروبی روده کوچک جوجه­های گوشتی انجام شد. تعداد 400 قطعه جوجه گوشتییک‌روزهراس 308(مخلوط دو جنس با نسبت مساوی) در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار، پنج تکرار و 20 قطعه جوجه در هر تکرار مورد استفاده قرار گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل افزودن سطوح صفر (شاهد)، 50، 100 و 150 گرم سین­بیوتیک (بیوپول) به هر هزار لیتر آب آشامیدنی بود. در سن 42 روزگی، افزودن 50 یا 100 گرم سین­بیوتیک به هر هزار لیتر آب آشامیدنی سبب کاهش معنی­دار ضریب تبدیل در مقایسه با سایر گرو­ه­های آزمایشی شد (0/05>P). افزایش شاخص تولید در گروه دریافت­کننده 100 گرم بیوپول در مقایسه با شاهد، تمایل به معنی­داری نشان داد (0/08=P). بیوپول در سطوح 100 و 150 گرم سبب افزایش تعداد کل لاکتوباسیلوس­ها و کاهش شمار مخمر و کپک، کلی‌فرم­ها و کل باکتری­های گرم منفی ایلئوم در مقایسه با شاهد شد (0/05>P). براساس نتایج به‌دست‌آمده، استفاده از سطح 100 گرم سین­بیوتیک بیوپول در 1000 لیتر آب آشامیدنی جوجه­های گوشتی می­تواند ضمن کمک به تعادل جمعیت میکروبی روده کوچک سبب بهبود شاخص تولید شود.

چکیده اثر عصاره آویشن باغی و ویتامین E بر عملکرد، فراسنجه­های بیوشیمیایی خون و سیستم ایمنی جوجه‌های گوشتی با استفاده از 240 قطعه جوجه نر یک‌روزه سویه تجاری راس 308 در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار و چهار تکرار و 15 جوجه در هر تکرار بررسی شد. جیره­های آزمایشی به‌ترتیب شامل 1- شاهد با جیره پایه (فاقد عصارهآویشن و ویتامین E)، 2-جیره­ شاهد+ عصاره آویشن در سطح 250 میلی­گرم بر کیلوگرم جیره، 3-جیره­ شاهد+ ویتامین E در سطح 100 میلی­گرم بر کیلوگرم جیره و 4-جیره­ شاهد+ عصاره آویشن در سطح 250 میلی­گرم بر کیلوگرم جیره+ ویتامین E در سطح 100 میلی­گرم بر کیلوگرم جیره بودند. نتایج نشان داد که در کل دوره پرورش، افزایش وزن بدن و ضریب تبدیل خوراک جوجه‌هایی که با جیره حاوی مخلوط عصاره آویشن و ویتامین E تغذیه شدند به‌ترتیب افزایش و کاهش یافت (p<0/05). میزان کلسترول و LDLدر سرم خون پرندگانی که جیره حاوی عصاره آویشن و ویتامین E و هم‌چنین مخلوط آن­ها تغذیه شدندکاهش یافت (p<0/05). وزن تیموس در تمام تیمارهای آزمایشی بیش‌تر از پرندگان شاهد بود (p<0/05). براساس نتایج حاصل استفاده از مخلوط عصاره آویشن و ویتامین E در جیره جوجه‌های گوشتیمی­تواند موجب بهبود عملکرد و تقویت سیستم ایمنی شود.

چکیده اثر استفاده از عصاره کلروفرمی اکالیپتوس در آب آشامیدنی و پودر فلفل سیاه در جیره بر عملکرد، ویژگی‌های لاشه، فراسنجه‌های خون و جمعیت میکروبی روده و نای با استفاده از 160 قطعه جوجه گوشتی یکروزه کاب 500 در یک طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار و چهار تکرار به مدت 42 روز بررسی شد. تیمارها شامل 1- جیره پایه (شاهد)، 2- جیره پایه و افزودن 0/1 درصد عصاره اکالیپتوس در آب آشامیدنی، 3- جیره حاوی 0/2 درصد فلفل سیاه و 4- جیره حاوی 0/2 درصد فلفل سیاه و 0/1 درصد عصاره اکالیپتوس در آب بودند. در کل دوره، مصرف خوراک جوجه‌هایی که عصاره آشامیدنی اکالیپتوس یا پودر فلفل در جیره و یا هر دوی آن‌ها را دریافت کردند، کمتر از پرندگان شاهد بود (0/05>P). افزایش وزن بدن و ضریب تبدیل خوراک مصرفی جوجه‌ها تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. عصاره آشامیدنی اکالیپتوس باعث افزایش وزن نسبی شش‌ها و کاهش وزن نسبی قلب و چربی شکمی جوجه‌ها شد (0/05>P). مصرف عصاره آشامیدنی اکالیپتوس یا پودر فلفل در جیره و یا هر دوی آن‌ها باعث کاهش معنی‌دار غلظت گلوکز، کلسترول و اسید اوریک سرم خون جوجه‌ها شد (0/05>P). فراسنجه‌های خون‌شناسی جوجه‌ها تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. جوجه‌هایی که عصاره آشامیدنی اکالیپتوس و پودر فلفل سیاه در جیره و یا هر دوی آن‌ها را مصرف کردند، جمعیت اشریشیاکولای روده‌ای آن‌ها به طور معنی‌دار از گروه شاهد کمتر بود (0/05>P). همچنین، مصرف عصاره آشامیدنی اکالیپتوس باعث کاهش معنی‌دار جمعیت مایکوپلاسمای سه‌راهی نای جوجه‌ها نسبت به گروه شاهد گردید (0/05>P). نتایج نشان داد که استفاده از عصاره آشامیدنی اکالیپتوس باعث کاهش چربی شکمی و جمعیت میکروبی روده و نای و افزودن پودر فلفل سیاه به جیره باعث کاهش جمعیت میکروبی روده جوجه‌های گوشتی می‌شود.

چکیده تأثیر خیساب ذرت خشک و پروبیوتیک بر عملکرد رشد، جمعیت میکروبی روده و پاسخ ایمنی همورال جوجه‌های گوشتیبا استفاده از 320 قطعه جوجه گوشتی سویه­ی راس 308 یک‌روزه در یک آزمایش با آرایش فاکتوریل 2×4 با چهار سطح خیساب ذرت خشک (صفر، دو، چهار و شش درصد)و دو سطح پروبیوتیک لاکتوفید (صفر و 150 میلی­گرم در کیلوگرم) در قالب طرح کاملاً تصادفی با هشت تیمار، چهار تکرار و 10 پرنده در هر تکرار به‌مدت 42 روز بررسی شد. افزایش وزن، مصرف خوراک، ضریب تبدیل خوراک، جمعیت باکتری­های اسید لاکتیک و کلی­فرم، هم‌چنین پاسخ سیستم ایمنی همورال جوجه‌های گوشتی علیه ویروس­های نیوکاسل، برونشیت و آنفولانزا اندازه‌گیری شد. در دوره­های رشد، پایانی و کل دوره پرورش، اثر پروبیوتیک لاکتوفید و خیساب ذرت خشک و اثر متقابل آن‌ها بر افزایش وزن و ضریب تبدیل معنی­دار نبود. در دوره آغازین، پرندگانی که با جیره­های حاوی چهار درصد خیساب ذرت تغذیه شدند مصرف خوراک و افزایش وزن بیش‌تری از جوجه‌های تغذیه‌شده با جیره بدون خیساب ذرت داشتند (0/05>P). اثر متقابل سطح شش درصد خیساب ذرت خشک و پروبیوتیک موجب افزایش مصرف خوراک نسبت به جیره فاقد این ترکیبات در دوره آغازین شد (0/05>P). بیش‌ترین عیار پادتن علیه ویروس نیوکاسل، آنفولانزا و برونشیت در سطح شش درصد خیساب مشاهده شد (0/05>P). اثر متقابل پودر خیساب ذرت و پروبیوتیک موجب کاهش جمعیت باکتری­های کلی­فرم و افزایش جمعیت باکتری‌های اسید لاکتیک شد (0/05>P). با توجه به نتایج این مطالعه، استفاده از خیساب ذرت خشک و پروبیوتیک در جیره غذایی جوجه‌های گوشتی پاسخ ایمنی همورال و جمعیت باکتری­های مفید روده را بهبود می­بخشد.

چکیده تاثیر مکمل والین بر عملکرد، ایمنی و شاخص‌های رفتاری جوجه‌های گوشتی تحت تنش گرمایی با 420 قطعه جوجه گوشتی سویه راس-308 (مخلوط مساوی نر و ماده) در قالب طرح کاملاً تصادفی با شش تیمار، پنج تکرار و 14 جوجه در هر تکرار بررسی شد. گروه‎های آزمایشی عبارت بودند از: شاهد مثبت (جیره پایه در دمای توصیه شده سویه راس)؛ شاهد منفی (جیره پایه تحت تنش گرمایی)؛ و گروه‏های تحت تنش گرمایی و تغذیه شده با جیره پایه مکمل شده با پنج، 10، 15 و 20 درصد والینِ مازاد بر نیاز سویه راس. تنش گرمایی سبب کاهش وزن بدن، خوراک مصرفی و شاخص کارایی اروپایی، تیتر آنتی‌بادی علیه ویروس نیوکاسل، درصد لنفوسیت، غلظت پروتئین کل سرمی، فعالیت آلکالین فسفاتاز سرمی و فعالیت لاکتات دهیدروژناز سرمی و افزایش درصد هتروفیل، افزایش نسبت هتروفیل به لنفوسیت، افزایش دمای مقعدی و افزایش زمان لازم برای ایستادن جوجه‌ها بعد از تست عدم تحرک شد، ولی پنج درصد مکمل والین سبب بهبود افزایش وزن در دوره رشد و کل دوره و افزایش شاخص کارایی اروپایی در کل دوره، مکمل 10 درصد والین منجر به بهبود وزن نسبی ران و سینه، مکمل 15 و 20 درصد والین منجر به افزایش درصد لنفوسیت و کاهش هتروفیل شد (05/0 >P ). براساس نتایج حاصل، افزودن پنج درصد مکمل والین وزن بدن و ضریب تبدیل جوجه‌های گوشتی تحت تنش گرمایی را بهبود می دهد و در سطوح بالاتر (15 و 20 درصد) سبب بهبود درصد سلول‌های ایمنی می شود اما بر فراسنجه‌های ایمنی همورال و تست عدم تحرک جوجه‌های گوشتی تأثیر ندارد.

چکیده به منظور بررسی اثر مدت زمان‌های مختلف تیمار حرارتی در دوره جوجه‌کشی بر مقاومت گرمایی، قابلیت جوجه‌درآوری و بیوشیمی خون جوجه‌های گوشتی سویه راس(308)، تعداد 608 عدد تخم‌مرغ نطفه‌دار در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تیمار و چهار تکرار استفاده شد. گروه‌های آزمایشی شامل مدت زمان‌های مختلف تیمار حرارتی(شاهد(صفر)، شش، 12 و 18 ساعت) بود که در روزهای هفت تا 16 دوره جنینی در دمای 39/5 درجه سلسیوس و رطوبت 65 درصد قرار گرفتند. روز هفتم تخم‌مرغ‌های بدون نطفه یا مرده پس از نورسنجی حذف شدند. نتایج نشان داد سطح هورمون‌های تیروییدی و دمای سطح صورت به عنوان شاخص متابولیسم پایه و مقاومت گرمایی در گروه های 6، 12 و 18 ساعت کاهش یافت(0/05>P). میزان جوجه درآوری در تخم‌مرغ‌هائی صفر(شاهد)، 6و 12 ساعت در معرض تیمار حرارتی قرار گرفتند بیشتر از سایر گروه‌ها بود(05/0>P) و در تیمار 18 ساعت کاهش جوجه درآوری مشاهده شد. مدت زمان جوجه‌کشی تخم‌مرغ هائی که که در معرض تیمار حرارتی قرار گرفتند بیشتر بود(0/05>P). در حالی که اثر تیمارهای آزمایشی بر وزن، طول و کیفیت جوجه معنی دار نبود(0/05<P). درصد کیسه زرده در همه گروه‌ها نسبت به گروه شاهد بالاتر بود(0/05>P). افزایش مدت زمان تیمار باعث افزایش معنی‌داری نسبت جنس ماده شد(0/05>P). اسید اوریک و پروتئین تام در گروه شش، 12 و 18 ساعت کاهش معنی‌داری در مقایسه با شاهد داشت(0/05>P). در مجموع بر اساس نتایج این پژوهش تیمار حرارتی 6 و 12 ساعت بدون داشتن اثر منفی بر جوجه درآوری، باعث القا مقاومت گرمایی شده است.

چکیده هدف از پژوهش حاضر تأثیر انتخاب علیه سندرم آسیت بر صفات مختلف رشد بدن، اندام­های داخلی و پارامترهای خونی در یک لاین مرغ گوشتی بود. بنابراین با طبقه­بندی خانواده‌های مختلف براساس فراوانی بروز آسیت تحت تنش­­سرمایی (جمعیت آزمون)، تعداد 10 خانواده­ حساس و 10 خانواده مقاوم به آسیت انتخاب و مجموعه نتاج دیگری از همان خانواده‌ها (جمعیت تأیید) تحت شرایط نرمال پرورش داده شدند. این رویه در دو نسل مجزا تکرار شد. برای بررسی ارتباط ژنتیکی صفات بین دو جمعیت آزمون و تأیید از آماره همبستگی و برای بررسی معنی­داری تفاوت فراوانی شیوع سندرم آسیت بین خانواده‌های حساس و مقاوم از آزمون کای-­اسکوئر و برای بررسی معنی­داری تفاوت بین صفات مختلف در گروه­های حساس و مقاوم از رویه GLM نرم‌افزار SAS (نسخه 9/1) استفاده شد. همبستگی بین وقوع آسیت در خانواده‌های مختلف در دو شرایط پرورشی نشان داد که خانواده‌هایی که تحت تنش­سرمایی آسیت زیادتری نشان دادند، تحت شرایط نرمال نیز آسیت بیش‌تری داشته­اند. بررسی مقایسه­ای صفات مختلف در گروه­های حساس و مقاوم نشان داد که در خانواده‌های حساس وزن بدن و نرخ رشد و ظرفیت تنفسی پایین­تر و درصد هماتوکریت و فشار جزئی دی­اکسیدکربن خون به‌طور معنی­داری بالاتر از خانواده‌های مقاوم بود (p<0/05). در پژوهش حاضر علاوه بر شناسایی دلایل حساسیت به سندرم آسیت در جوجه­های گوشتی، نشان داده شد که انتخاب علیه این سندرم نه تنها باعث افت رشد در لاین گوشتی مورد مطالعه نمی­شود بلکه موجبات بهبود هم‌زمان صفات رشد و مقاومت به این سندرم در لاین مورد نظر را فراهم می­آورد.

چکیده تاثیر پودر و عصاره ریحان، بر عملکرد و ویژگی های لاشه، بیان نسبی ژن پروتئین شوک گرمایی (HSP70) و برخی فراسنجه های خونی جوجه های گوشتی در شرایط تنش گرمایی با استفاده از 160 قطعه جوجه گوشتی یک روزه سویه راس 308 در قالب طرح کاملا تصادفی با پنج تیمار و چهار تکرار (هشت قطعه جوجه در هر تکرار)، به مدت 42 روزه بررسی شد. تیمارها شامل: 1- جیره پایه (شاهد)، 2- جیره پایه+ویتامین ث (250 میلی گرم در کیلوگرم دان)، 3- جیره پایه +25 میلی گرم پودر ریحان (درهر کیلوگرم دان)، 4- جیره پایه+50 میلی گرم پودر ریحان (در هر کیلوگرم دان)، 5- استفاده از عصاره ریحان (یک میلی لیتر در هر لیتر آب مصرفی) بود. خوراک مصرفی، افزایش وزن بدن، ضریب تبدیل غذایی، ویژگی های لاشه، فراسنجه‌های خونی و بیان نسبی ژن HSP70 در خون اندازه گیری شد. اثر تیمارها بر فراسنجه های خونی و ویژگی های لاشه معنی دار نبود. بیان نسبی ژن HSP70 در خون، در تمام تیمارها نسبت به تیمار شاهد کاهش معنی داری داشت (0/05>P). بر اساس نتایج حاصل، پودر و عصاره ریحان اثرات منفی تنش گرمایی را در جوجه های گوشتی کاهش می دهد لذا استفاده از آن ها در جیره جوجه های گوشتی برای پیشگیری از تنش گرمایی توصیه می شود.

چکیده به‌منظور بررسی پاسخ جوجه‌های گوشتی به سطوح مختلف پروتئین ایده‌آل جیره (توصیه سویه راس 308 و 10 درصد کم‌تر) و نسبت‌های والین به لیزین قابل‌هضم (71، 74، 77، 80 و 83 درصد) در دوره آغازین (یک تا 10 روزگی)، پژوهشی با استفاده از 500 قطعه جوجه گوشتی نر یک­روزه در قالب آرایش فاکتوریل 5×2 با طرح کاملاً تصادفی که شامل 10 تیمار و پنج تکرار، انجام شد. نتایج نشان دادند کاهش سطح پروتئین ایده‌آل جیره سبب افزایش وزن بدن، مصرف خوراک و بهبود ضریب‌ تبدیل غذایی شد (0/01>P). درصد خاکستر و کلسیم استخوان نیز با کاهش پروتئین ایده‏آل جیره به‌طور معنی‏داری افزایش یافت (0/05>P). کاهش سطح پروتئین ایده­آل جیره سبب کاهش غلظت کلسترول، گلوکز، پروتئین کل، آلبومین، گلوبولین و کلسیم سرم خون شد (0/05>P). بیش‌ترین میانگین وزن بدن در سن 10 روزگی، افزایش وزن، درصد لاشه و سینه و کم‌ترین ضریب تبدیل خوراک در نسبت 74 درصد والین به لیزین قابل‌هضم مشاهده شد (0/05>P). درحالی­که، بیش‌ترین میانگین مصرف خوراک، درصد ران­ها و درصد خاکستر و کلسیم استخوان در نسبت 77 درصد والین به لیزین قابل‌هضم به‌دست آمد (0/05>P). اثر متقابل معنی­داری بین دو فاکتور آزمایشی به‌غیر از صفات درصد لاشه و غلظت فسفر سرم خون مشاهده نشد (0/05>P). در مجموع براساس نتایج این پژوهش، کاهش 10 درصدی سطح پروتئین ایده­آل جیره با حفظ نسبت‌های ایده­آل اسیدهای آمینه ضروری، امکان‌پذیر است. نسبت مناسب والین به لیزین قابل‌هضم براساس شاخص‌های عملکرد و صفات لاشه، 74 درصد و براساس صفات استخوان، 77 درصد پیشنهاد می­شود.

چکیده تأثیر منابع مختلف مس بر عملکرد رشد، برخی فراسنجه ­های بیوشیمیایی و ایمنی خون، جمعیت میکروبی روده کوچک و کیفیت گوشت با استفاده از 240 قطعه جوجه گوشتی نر یک روزه در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج تیمار و چهار تکرار از سن یک تا 42 روزگی بررسی شد. تیمارها شامل تیمار شاهد (جیره بدون مس) و چهار جیره حاوی 16 میلی­گرم در کیلوگرم مس از منابع گلایسین مس، سولفات مس، نانوکلات مس و نانوگلایسین مس بودند. نتایج نشان داد استفاده از منابع مختلف مس تأثیری بر عملکرد رشد، برخی فراسنجه­های بیوشیمیایی و درصد هتروفیل، لنفوسیت، گلبول سفید، تیتر آنتی‌بادی علیه بیماری نیوکاسل، کلسترول، تری گلیسرید، ظرفیت نگهداری آب و pH گوشت جوجه‌های گوشتی نداشت. وزن نسبی دستگاه گوارش در پرندگان تغذیه‌شده با جیره حاوی گلایسین مس از پرندگان دریافت‌کننده نانوکلات مس کم‌تر بود (0/05>P). کل جمعیت میکروبی ایلئوم پرندگان تغذیه‌شده با جیره­های بدون مس و سولفات مس بیش‌تر از پرندگان دریافت‌کننده جیره حاوی گلایسین مس بود (0/01>P). میزان مالون­دی‌آلدهید گوشت پرندگان تغذیه‌شده با جیره­های حاوی گلایسین مس و نانوگلایسین مس شش روز بعد از نگهداری در یخچال، کم‌تر از سایر پرندگان بود(0/01>P). براساس نتایج حاصل، استفاده از سطح 16 میلی‌گرم در کیلوگرم مس از منابع آلی و معدنی و نانو در جیره، تأثیری بر صفات عملکرد رشد، ایمنی و جمعیت میکروبی ایلئوم جوجه‌های گوشتی ندارد، اما استفاده از مکمل­های گلایسین مس و نانوگلایسین مس در جیره میزان اکسیداسیون گوشت را کاهش می‌دهد.

چکیده این آزمایش به‌منظور بررسی تأثیر پودر میوه عناب و سنجد بر عملکرد رشد، متابولیت‌های خونی و کیفیت گوشت جوجه‌های گوشتی در شرایط دمایی بالا روی 160 قطعه جوجه گوشتی نر یک روزه سویه راس 308 در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار و چهار تکرار و تعداد 10 پرنده در هر تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی عبارت بود از 1- شاهد (جیره پایه)، 2- جیره پایه+ 75/0 درصد پودر میوه عناب، 3- جیره پایه+ 0/75 درصد پودر میوه سنجد و 4- جیره پایه+ ترکیب پودر میوه عناب و سنجد (هرکدام0/75 درصد). در سن 25 روزگی و با شروع تنش گرمایی، جوجه‌ها روزانه هشت ساعت از ساعت نه تا 17 در دمای 2±34 درجه ‏سانتی‏گراد قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اثر تیمارها بر صفات عملکردی معنی‌دار نبود . هم‌چنین وزن نسبی لاشه و اندام‌های داخلی به جز کبد، تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. کم‌ترین وزن نسبی کبد در گروه شاهد مشاهده شد (P≤0/05). افزودن پودر میوه عناب و سنجد سبب افزایش معنی‌دار میزان گلوتاتیون پراکسیداز و کاهش غلظت گلوکز خون در مقایسه با گروه شاهد شد (P≤0/05). بیش‌ترین ظرفیت نگهداری آب و کم‌ترین افت پخت و خونابه در جوجه‌های گوشتی تغذیه‌شده با عناب و سنجد به‌دست آمد (P≤0/05). با توجه به نتایج حاصل از این آزمایش، افزودن عناب و سنجد در سطح 0/75درصد جیره در شرایط تنش گرمایی هرچند که بر صفات عملکردی جوجه‌های گوشتی مؤثر نبود، اما منجر به بهبود متابولیت‌های خونی و صفات کیفی گوشت شد.

چکیده اثر فلفل قرمز در مقایسه با مکمل‌های رشد تجاری بیواسترانگ و الئوبیوتک بر عملکرد رشد، گوارش‌پذیری مواد مغذی و سایر پارامترهای موردمطالعه در شرایط تنش گرمایی با استفاده از از 200 قطعه جوجه گوشتی یک‌روزه مخلوط هر دو جنس سویه آربور آکرز در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار، پنج تکرار و ده قطعه جوجه در هر تکرار بررسی شد. تیمارها شامل جیره پایه فاقد مواد افزودنی و جیره پایه به‌ترتیب حاوی 10 گرم در کیلوگرم فلفل قرمز، 0/1 گرم در کیلوگرم بیواسترانگ و 0/15 گرم در کیلوگرم الئوبیوتیک بودند. در شروع سه هفتگی پرنده‌‌ها به‌مدت شش ساعت در شرایط تنش گرمایی قرار گرفتند. در طول 42 روز آزمایش، میانگین حداقل و حداکثر دما به‌ترتیب 25 و 33 درجه سانتی‌گراد بود. میزان مصرف خوراک، افزایش وزن، ضریب تبدیل خوراک، وزن اندام‌های داخلی بدن، فلور میکروبی روده کور و گوارش‌پذیری پیش‌سکومی مواد مغذی برای دوره تنش گرمایی اندازه‌گیری شد. استفاده از فلفل قرمز سبب بهبود ضریب تبدیل و افزایش وزن روزانه در دوره‌های رشد و پایانی و افزایش گوارش‌پذیری ‌پروتئین، چربی و ماده خشک، وزن نسبی بورس فابرسیوس، طحال و سنگدان و کاهش جمعیت ای کولای در مقایسه با تیمار شاهد شد (0/05≥P). بیواسترانگ و الئوبیوتک اثری بر عملکرد، گوارش‌پذیری مواد‌مغذی و جمعیت میکروبی سکوم نداشت. به‌طورکلی استفاده از فلفل قرمز در جیره جوجه‌های گوشتی در مقایسه با محرک‌های رشد تجاری، اثرات منفی تنش گرمایی بر عملکرد رشد، گوارش‌پذیری مواد مغذی و میکروفلورای سکوم را کاهش داد.