دوره و شماره: دوره 18، شماره 1، بهار 1395، صفحه 1-200 (بهار) 

مقایسه دقت برآورد ارزش‌ اصلاحی ژنومی برای صفات تولید در گاوهای هلشتاین ایران با روش‌های پارامتری و ناپارامتری

صفحه 1-11

https://doi.org/10.22059/jap.2016.55354

یحیی محمدی، محمد مهدی شریعتی، سعید زره داران، محمد رزم کبیر، محمدباقر صیادنژاد، محمدباقر زندی

چکیده انتخاب ژنومی ابزاری جدید برای برآورد ارزش‌های اصلاحی صفات کمّی با استفاده از نشانگرهای مولکولی است. معیار کارایی انتخاب ژنومی، دقت پیش‌بینی ارزش‌های اصلاحی ژنومی است. در تحقیق حاضر، دقت پیش‌بینی‌ ژنومی روش‌های پارامتری و ناپارامتری در 345 گاو هلشتاین محاسبه شد. صفات مطالعه‌شده مقدار شیر، میزان چربی، میزان پروتئین، و سلول‏های سوماتیک شیر بود. دو روش پارامتری بهترین پیش‌بینی نا‌اریب خطی ژنومیک (GBLUP) و بیز B و دو روش ناپارامتری فضای هیلبرت با هستۀ بازآفرین (RKHS) و شبکه‌های عصبی (NN) برای برآورد تأثیرات نشانگرها و پیش‏بینی و دقت ارزش‏های اصلاحی ژنومی استفاده شد. دقت پیش‌بینی ژنومی در دامنۀ 39/0 (برای سلول‏های سوماتیک) تا 73/0 (برای تولید چربی) محاسبه شد. بیز B و دو روش ناپارامتری در مقایسه با روش GBLUP دچار کوچک‌کردن بیشتر پیش‌بینی‌ها شده بودند (منحنی ضریب رگرسیون ارزش اصلاحی ژنومی بر ارزش اصلاحی کلاسیک بیشتر از یک به‏دست آمد). درمقایسه با همۀ روش‌ها دقت بیز B بیشتر شد. میانگین مربعات خطای پیش‌بینی برای روش GBLUP به نسبت دیگر روش‌ها برای صفات مطالعه‌شده کمتر برآورد شد. مدل‌ رگرسیون بیز B برای انتخاب ژنومی در این جمعیت مطلوب بود، ولی برای بهبود دقت با این روش نیاز به کاهش آب‌رفتگی پیش‌بینی در این روش است.

تجزیه و تحلیل پروموتر ژن‏های مؤثر در تعادل منفی انرژی در گاوهای شیری

صفحه 13-26

https://doi.org/10.22059/jap.2016.56072

زهره مزدوری، محمدرضا بختیاری زاده

چکیده این تحقیق به‌منظور درک بهتر سازوکارهای تنظیمی بیان ژن‏های مربوط به تعادل منفی انرژی انجام شد. ژن‏های با بیان بالا در تعادل منفی انرژی با استفاده از داده‏های ریزآرایه و RNA-seq شناسایی و توالی‏های پروموتری آنها برای شناسایی فاکتورهای رونویسی جدید در ارتباط با این مراحل تجزیه و تحلیل شدند. افزون بر این، از پایگاه اطلاعاتی STRING برای ترسیم شبکۀ ژنی مرتبط با فاکتورهای رونویسی شناسایی‌شده در تعادل منفی انرژی استفاده شد. نتایج تجزیه و تحلیل بیان ژن‏ها نشان داد که هشت ژن بیان بالا و معنادار در مقایسه تعادل منفی انرژی شدید نسبت به خفیف دارند (05/0< P). درنتیجۀ تجزیه و تحلیل پروموتری این ژن‏ها، 19 فاکتور رونویسی شناسایی شد. این مجموعه مشتمل بر یک فاکتور رونویسی (NF-κB) با نقش تأییدشده در تعادل منفی انرژی و فاکتورهای رونویسی جدید همچون SP1، ZBP89، NFI، Zf9، MYC، ZBTB7A، FOXF2، و KLF6، که نقش تنظیمی آنها در تعادل منفی انرژی گزارش نشده، است. براساس نتایج، 18 فاکتور رونویسی کاندید جدید معرفی‌شده در این مطالعه می‏توانند اطلاعات جدیدی را در درک بهتر شبکۀ تنظیمی مؤثر در تعادل منفی انرژی فراهم کنند.

مقایسه دو نرم‏افزار جیره‏نویسی NRC (2001) و CNCPS (نسخه 1/6) در برآورد نیاز‌های تغذیه‌ای گاوهای تازه‌زا

صفحه 27-38

https://doi.org/10.22059/jap.2016.54812

حمید امانلو، هادی شفیعی، طاهره امیرآبادی فراهانی، فرشید خیری، نجمه اسلامیان فارسونی

چکیده به‌منظور مقایسۀ دقت پیش‏بینی‌های دو مدل NRC (2001) وCNCPS ، 17 رأس گاو تازه‏زای هلشتاین در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی به یک جیرۀ متوازن‌شده با نرم‏افزارهای NRC (2001) وCNCPS  اختصاص یافتند. مقادیر پیش‏بینی‌شدۀ مادۀ خشک مصرفی، تولید شیر قابل ‌حصول با توجه به انرژی و پروتئین جیره، توسط دو مدل با مقادیر مشاهده‌شده مقایسه شدند. دقت پیش‏بینی‌های دو مدل با محاسبۀ ضریب تبیین (R2)، اریب میانگین (Mean bias)، و ریشۀ میانگین مربعات خطای پیش‏بینی‌شده (RMSPE) ارزیابی شدند. هر دو مدل به‏طور معنی‏داری مادۀ خشک مصرفی را کم‌تر از مقدار مشاهده‌شده پیش‏بینی کردند (01/0< P). اریب میانگین و RMSPE و R2 برای NRC (2001) به ترتیب 22/2، 84/2، و 48/0 و برایCNCPS  به ترتیب 18/3، 99/3، و 52/0 بود و مدل CNCPS مادۀ خشک مصرفی را 20درصد کمتر از حد واقع پیش‏بینی کرد. تولید شیر مشاهده‌شده 78/29 کیلوگرم در روز بود. تولید شیر پیش‏بینی‌شده با توجه به انرژی جیره با نرم‏افزارهای NRC (2001) وCNCPS  به ترتیب 68/25 و 32/22 کیلوگرم در روز بود. تولید شیر پیش‏بینی‌شده با پروتئین جیره با نرم‏افزارهای NRC (2001) و CNCPS به ‏ترتیب 80/25 و 37/28 کیلوگرم در روز بود و مدلNRC (2001) تولید شیر را 14درصد کمتر از حد واقع پیش‏بینی کرد. باتوجه به اهمیت خوراک مصرفی در گاوهای تازه‏زا به‌نظر می‌رسدNRC (2001) در مقایسه باCNCPS  در برآورد نیاز‌های تغذیه‌ای دقت بیشتری دارد.

بررسی هضم و تخمیر جیره‌های حاوی بخش‌های متفاوت درخت سوبابل

صفحه 39-49

https://doi.org/10.22059/jap.2016.54271

شهین نسیمی اصفهانی، مرتضی چاجی، طاهره محمدآبادی، محمد بوجارپور

چکیده قابلیت هضم و فراسنجه‌های تخمیری جیره‌های حاوی برگ، غلاف، و دانۀ درخت سوبابل (با نام علمی Leucaena leucocephala) در گوسفند با روش‌‌‌‌های هضم دومرحله‌ای و تولید گاز تعیین شد. جیره‌های آزمایشی شامل صفر (شاهد)، 25، 50، 75، و 100درصد برگ، غلاف، و دانۀ سوبابل بودند که جایگزین علوفۀ یونجه در جیرۀ گوسفندان شدند. در مقایسه با جیرۀ شاهد، جیرۀ حاوی 50درصد دانۀ سوبابل تولید گاز بیشتری داشت (05/0>P). در بین جیره‌های حاوی برگ سوبابل بیشترین مقدار مادۀ آلی واقعاً هضم‌شده مربوط به سطح 100درصد برگ سوبابل بود. سطح 100درصد جایگزینی با یونجه در مقایسه با سایر مقادیر جایگزینی غلاف، بیشترین عامل تفکیک‌کننده و بازده تولید تودۀ میکروبی را داشت (05/0>P). قابلیت هضم مادۀ خشک، الیاف نامحلول در شویندۀ خنثی و اسیدی جیره‌های حاوی غلاف در همۀ سطوح، کمتر از جیرۀ شاهد بود (05/0>P). قابلیت هضم الیاف نامحلول در شویندۀ‌‌ خنثی و اسیدی در جیره‌های حاوی برگ سوبابل تا سطح 75درصد جایگزینی برگ سوبابل با یونجه تفاوتی با شاهد و با یکدیگر نداشتند. با افزایش مقدار دانۀ سوبابل در جیره قابلیت هضم مادۀ خشک، الیاف نامحلول در شویندۀ‌‌ خنثی و اسیدی از جیرۀ شاهد بیشتر بود، به‏طوری‌که اختلاف برای سطوح 75 و 100درصد دانۀ سوبابل معنی‏دار بود (05/0>P). براساس نتایج تحقیق حاضر، برگ و دانۀ سوبابل را می‌‌توان بدون وجود اثر منفی بر هضم و تخمیر تا 100درصد جایگزین یونجه کرد. استفاده از دانۀ سوبابل به‌صورت جایگزین با یونجه در جیرۀ گوسفندان می‌‌تواند ارزش غذایی جیره را افزایش دهد.

تأثیر شکل فیزیکی جیره غذایی بر عملکرد گوساله‌های نر پرواری هلشتاین

صفحه 51-60

https://doi.org/10.22059/jap.2016.54328

حسن فضائلی، علیرضا آقاشاهی، عبدالرضا تیموری، محمد خاکی

چکیده به‌منظور بررسی اثر شکل فیزیکی جیره بر عملکرد پرواری گوساله‏های نر هلشتاین، آزمایشی در مؤسسۀ تحقیقات علوم دامی کشور در سال 1390 انجام گرفت. جیرۀ غذایی به ‌دو صورت مخلوط کامل ‌(شاهد) و مخلوط فشرده‌شده به‌ شکل بلوک (آزمایشی) تهیه شد و در طرحی آزمایشی بلوک‏های کامل تصادفی با دو تیمار و چهار بلوک (وزن زندۀ دام‌ها)، به‌مدت پنج ماه در تغذیۀ گوساله‏های نر هلشتاین آزمایش شد. در طول دورۀ آزمایش، گوساله‏ها در حد اشتها تغذیه شدند و میزان مادۀ خشک مصرفی، افزایش وزن روزانه، و ضریب تبدیل غذا تعیین شد. میانگین مادۀ خشک مصرفی درطول دورۀ آزمایش برای جیرۀ شاهد 1/8 و جیرۀ آزمایشی 4/8 کیلوگرم بود (05/0P<). میانگین وزن اولیۀ گوساله‏های هر دو تیمار مشابه و به ترتیب 226 و 221 کیلوگرم و در پایان دورۀ آزمایش به ترتیب 361 و 373 کیلوگرم بود (05/0P<). میانگین افزایش وزن روزانۀ گوساله‏های دریافت‏کنندۀ جیرۀ شاهد 901 و گوساله‏های دریافت‏کنندۀ جیرۀ آزمایشی 1016 گرم بود (05/0P<). ضریب تبدیل غذا در گروه شاهد 0/9 و گوساله‏های جیرۀ آزمایشی 3/8 بود (05/0P<). نتایج نشان داد که استفاده از جیرۀ غذایی به‌صورت مخلوط کامل فشرده‌شده، سبب بهبود افزایش وزن، مصرف مادۀ خشک، و ضریب تبدیل غذا در گوساله پرواری می‏شود.

تأثیرات تزریق داخل تخم‏مرغی هورمون تیروکسین و استفاده از مکمل آرژنین در جیره غذایی بر عملکرد و مقاومت جوجه‏ های گوشتی به سرما

صفحه 61-73

https://doi.org/10.22059/jap.2016.55017

امید افسریان، محمد حسین شهیر، هوشنگ لطف الهیان، عبدالله حسینی، ناصر موسوی، امیر اخلاقی

چکیده تأثیر تزریق داخل تخم‏مرغی هورمون تیروکسین و استفاده از مکمل آرژنین در جیرۀ غذایی بر عملکرد و مقاومت جوجه‏های گوشتی به سرما، در دو آزمایش بررسی شد. در آزمایش اول، 2400 عدد تخم‏مرغ بارور آرین به‌طور تصادفی بین چهار گروه آزمایشی، کنترل مثبت (فرو بردن سوزن به داخل تخم‏مرغ)، کنترل منفی (عدم تزریق)، تزریق آب مقطر، و تزریق هورمون تیروکسین تقسیم شد. در آزمایش دوم پس از خروج جوجه‏ها از تخم، 240 قطعه جوجۀ نر گوشتی از تیمارهای کنترل مثبت و تزریق هورمون تیروکسین، انتخاب و در قالب طرح پایۀ کاملاً تصادفی و به روش فاکتوریل 2×2 با دو سطح تزریق (عدم تزریق و تزریق 65 نانوگرم هورمون تیروکسین) و دو جیره (بدون مکمل آرژنین و افزودن 5 کیلوگرم آرژنین در تن خوراک) مطالعه شدند. برای القای آسیت، تمام جوجه‏ها از 14روزگی تا پایان دورۀ پرورش در دمای 15 درجۀ سانتی‏گراد قرار گرفتند. تزریق داخل تخم‏مرغی هورمون تیروکسین، تعداد جوجۀ درجۀ دو و وزن کیسۀ زرده را در مقایسه با گروه شاهد، به‌طور معنی‌دار کاهش داد (05/0P<). تزریق هورمون تیروکسین و استفاده از آرژنین در جیرۀ غذایی درصد تلفات ناشی از آسیت، درصد هماتوکریت، و تعداد گلبول قرمز را به‌طور معنی‏داری کاهش داد (05/0P<). براساس نتایج تحقیق حاضر، تزریق داخل تخم‏مرغی هورمون تیروکسین و استفاده از آرژنین در جیرۀ غذایی، عملکرد پرنده را به هنگام مواجهه با محیط‏های سرد بهبود می‏بخشد. 

اثر ایزوفلاون‌های سویا بر عملکرد رشد، فراسنجه‌های خونی و معدنی ‌شدن استخوان درشت‏نی جوجه‌های گوشتی

صفحه 75-83

https://doi.org/10.22059/jap.2016.54467

اکبر شیرعلی نژاد، میرداریوش شکوری، سیده اعظم خاتمی

چکیده این تحقیق با هدف بررسی تأثیر ایزوفلاون‏های سویا بر عملکرد رشد، فراسنجه‌های خونی، و محتوی کلسیم و فسفر استخوان درشت‏نی جوجه‌های گوشتی اجرا شد. تعداد 240 قطعه جوجۀ یک‏روزه سویۀ راس 308 در قالب طرحی کاملاً تصادفی به چهار تیمار (شامل سطوح صفر (شاهد)، 25، 50، و 100 میلی‏گرم در کیلوگرم ایزوفلاون) و سه تکرار (20 قطعه در هر تکرار) طی یک دورۀ 42روزه اختصاص یافتند. استفاده از ایزوفلاون در همۀ سطوح، بدون تأثیر معنی‏دار بر مصرف خوراک، افزایش وزن و ضریب تبدیل غذایی جوجه‌ها را در دورۀ پرورش بهبود بخشید (05/0>P). مصرف سطوح 50 و 100 میلی‌گرم ایزوفلاون در کیلوگرم جیره بدون تأثیر بر درصد خاکستر استخوان درشت‌نی، موجب افزایش درصد کلسیم و فسفر این استخوان شد (05/0>P). pH شیرابۀ گوارشی سنگدان و سکوم در اثر مصرف ایزوفلاون کاهش یافت (05/0>P). با افزودن ایزوفلاون به جیرۀ غلظت کلسترول کل، تری‏گلیسرید، کلسترول LDL، و VLDL سرم خون جوجه‌ها کاهش (05/0>P) ولی غلظت کلسترول HDL افزایش یافت (05/0>P). استفاده از 100 میلی‌گرم ایزوفلاون موجب افزایش قیمت جیرۀ مصرفی (05/0>P) و مصرف 50 میلی‌گرم آن افزایش سود ناخالص را به‌ازای هر قطعه جوجه موجب شد (05/0>P). باتوجه به یافته‏های پژوهش حاضر، استفاده از سطح 50 میلی‏گرم در کیلوگرم ایزوفلاون سویا در جیرۀ جوجه‌های گوشتی توصیه می‏شود.

عملکرد، حساسیت به آسیت و بازده اقتصادی در جوجه‏های گوشتی تحت ‌تأثیر برنامه خوراک‏دهی متناوب آردی ‌-‌ حبه

صفحه 85-94

https://doi.org/10.22059/jap.2016.54769

علیرضا عموئیان خاوه، محمد امیر کریمی ترشیزی، فرید شریعتمداری

چکیده تأثیر شش نوع برنامۀ خوراک‏دهی متناوب آردی‌ـ‌حبه بر عملکرد و حساسیت به آسیت با استفاده از 480 قطعه جوجۀ گوشتی در پنج تکرار و 16 پرنده در هر تکرار بررسی شد. تیمارها شامل 1. جیرۀ آردی، 2. جیرۀ آردی حرارت‌دیده، 3. جیرۀ آردی در دوره‌های آغازی و رشد و در ادامۀ جیرۀ حبه، 4. جیرۀ آردی در دورۀ آغازی و در ادامۀ جیرۀ حبه، 5. جیرۀ حبه، و 6. جیرۀ حبۀ آرد‌شده است. تغذیۀ جیرۀ حبه در کل دورۀ پرورش، مصرف خوراک و وزن را افزایش داد و موجب بهبود ضریب تبدیل ‏شد، اما حساسیت به آسیت افزایش یافت (01/0>P). جیره‌های آردی در تمام دورۀ پرورش کمترین افزایش وزن و نامناسب‌ترین ضریب تبدیل غذایی را ایجاد کردند (01/0>P). مصرف جیرۀ حبه در دورۀ پایانی با مصرف حبه در کل دوره و یا دوره‌های رشد و پایانی، ضریب تبدیل مشابه و مناسب‌تر از جیره‌های آردی داشت (01/0>P). مصرف جیره‌های آردی در چهار هفتۀ ابتدایی یا در کل دوره، حساسیت به آسیت را به‌طور معنی‌داری کاهش داد و با افزایش طول دورۀ تغذیه از جیرۀ حبه این شاخص افزایش داشت (01/0>P). در گروه‌های دریافت‏کنندۀ جیرۀ حبه کمترین هزینۀ خوراک برای تولید یک کیلوگرم وزن زنده و بالاترین سود ناخالص به‏دست آمد (05/0>P). به‌منظور استفاده از مزایای جیرۀ حبه و اجتناب از بروز تلفات زیاد و کاهش حساسیت به آسیت تغذیۀ جیرۀ آردی در دورۀ آغازی و استفاده از خوراک حبه در ادامه توصیه می‌شود. 

تأثیر اسیدی‏کننده در جیره جوجه‏های گوشتی پرورش‌یافته در تراکم‌های زیاد بر عملکرد رشد، سیستم ایمنی و متابولیت‏های خونی

صفحه 95-106

https://doi.org/10.22059/jap.2016.57147

محمد حسین پالیزدار، محمد رضا پورعلمی، حمیدرضا محمدیان تبریزی، زهرا سپهر

چکیده اثر اسیدی‏کنندۀ گلوباسید در تراکم‌های متفاوت بر عملکرد و فراسنجه‌های خونی جوجه‌های گوشتی با استفاده از 576 قطعه جوجۀ گوشتی یک‏روزه سویۀ تجاری راس 308 در آزمایشی فاکتوریل 2×3 با سه سطح تراکم (14، 16، و 18 پرنده در هر مترمربع) و اسیدی‏کننده (سطوح صفر و یک کیلوگرم در تن جیره) در قالب طرح کاملاً تصادفی با شش تیمار و چهار تکرار بررسی شد. کمترین مصرف غذا در تیمار با تراکم 18 و مصرف یک کیلوگرم اسیدی‏کننده مشاهده شد که تفاوت آماری معنی‏داری با دیگر تیمارها داشت (05/0P<). مصرف غذا در جوجه‏های دریافت‏کنندۀ اسیدی‏کننده به‏طور معنی‏داری کمتر از پرندگانی بود که اسیدی‏کننده مصرف نکردند (05/0P<). افزایش تراکم از 14 به 16 و 18 قطعه در هر مترمربع سبب افزایش ضریب تبدیل غذایی شد (001/0P<). پرندگانی که با جیرۀ حاوی اسیدی‏کنندۀ گلوباسید تغذیه شدند، ضریب تبدیل غذایی کمتری داشتند (05/0P<). تغذیۀ جیره‏های حاوی اسیدی‏کننده سبب کاهش گلوکز و تیتر آنتی‏بادی در پاسخ به گلبول‏های قرمز خون گوسفند و همچنین سبب افزایش کلسترول و تری‏گلیسرید پلاسمای خون در جوجه‏ها شد (001/0P<). اثر متقابل تراکم و اسیدی‏کننده بر وزن بدن و متابولیت‏های خونی جوجه‌های گوشتی نیز معنی‏دار نبود. بنابراین در تراکم‏های زیاد نیز می‏توان از تأثیرات مفید اسیدی‏کننده‏ها سود برد.

تعیین ارزش غذایی پودر گیاه خرفه و بررسی تأثیر سطوح آن در جیره بر عملکرد مرغ‏های تخمگذار

صفحه 107-118

https://doi.org/10.22059/jap.2016.57148

محمدرضا جمالی، محمدرضا قربانی، احمد طاطار، سمیه سالاری، مرتضی چاجی

چکیده ارزش غذایی پودر گیاه خرفه و تأثیر آن بر عملکرد، صفات کمی و کیفی تخم‏مرغ، و فراسنجه‏های تولیدمثلی مرغ‏های تخمگذار، در دو آزمایش جداگانه بررسی شد. از 120 قطعه مرغ تخمگذار لگهورن (های‏لاین W-36) در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار و پنج تکرار برای بررسی اثر گیاه خرفه بر عملکرد تخمگذاری استفاده شد. مرغ‏ها به‏مدت هشت هفته جیره‏های حاوی سطوح گوناگون پودر گیاه خرفه (صفر، یک، دو، و سه‏درصد) را دریافت کردند. میزان انرژی خام، پروتئین خام، چربی خام، و فیبر خام نمونه‏های خرفه به ‏ترتیب 67/2921 کیلوکالری بر کیلوگرم مادۀ خشک، 28/22درصد، 99/3درصد، و 47/9درصد مادۀ خشک بود. انرژی قابل سوخت‏وساز ظاهری و حقیقی خرفه به‏ ترتیب 70/1864 و 08/1956 کیلوکالری بر کیلوگرم مادۀ خشک بود. سطوح پودر گیاه خرفه در جیره اثری بر عملکرد مرغ‏های تخمگذار نداشت. استحکام پوسته، ضخامت پوسته، رنگ زردۀ تخم‏مرغ، وزن تخمدان، وزن اویداکت، تعداد فولیکول زرد بزرگ، و وزن بزرگترین فولیکول در مرغ‏های تغذیه‏شده با پودر گیاه خرفه به نسبت پرندگان شاهد بیشتر بود (05/0>P). براساس نتایج تحقیق حاضر، استفاده از پودر گیاه خرفه در جیره‏های تخمگذار، صفات کیفی تخم‏مرغ و فراسنجه‏های تولیدمثلی را بهبود می‏بخشد. بنابراین می‏توان پودر گیاه خرفه را تا سطح سه‏درصد در تغذیۀ مرغ‏های تخمگذار استفاده کرد.

اثر پودر نعناع‌فلفلی و بادرنجبویه بر عملکرد و قابلیت هضم پروتئین و چربی در جوجه‏های گوشتی تحت تنش گرمایی

صفحه 119-128

https://doi.org/10.22059/jap.2016.54748

زهرا امیری قنات سامان، امید علی اسماعیلی پور، روح اله میرمحمودی، مژگان مظهری

چکیده تأثیر پودر نعناع‌فلفلی و بادرنجبویه بر عملکرد، قابلیت هضم ظاهری، و فاکتورهای خونی جوجه‏های گوشتی تحت تنش گرمایی، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با 200 قطعه جوجۀ گوشتی نر یک‏روزه سویۀ رأس با پنج تیمار و چهار تکرار بررسی شد. تیمارها شامل: 1. جیرۀ پایه بدون مادۀ افزودنی، 2. جیرۀ پایه + 5/0 درصد نعناع‌فلفلی، 3. جیرۀ پایه + یک‌درصد نعناع‌فلفلی، 4. جیرۀ پایه + 2/0درصد بادرنجبویه، و 5. جیرۀ پایه + 4/0درصد بادرنجبویه بودند. جوجه‏ها تا 25روزگی با جیرۀ یکسان تغذیه شدند. از 25روزگی جوجه‏ها روزانه هشتساعت در دمای 2 ± 34 درجۀ سانتی‏گراد قرار گرفتند. اثر سطوح پودر نعناع‌فلفلی و بادرنجبویه بر مصرف خوراک معنی‌دار نبود، اما پرندگانی که جیره‏های حاوی این دو ترکیب را مصرف کردند، افزایش وزن روزانۀ بیشتر و ضریب تبدیل کمتری داشتند (05/0>P). بیشترین افزایش وزن روزانه و بهترین ضریب تبدیل در جوجه‏های تغذیه‌شده با یک‌درصد نعناع‌فلفلی مشاهده شد. قابلیت هضم ظاهری مادۀ خشک و چربی تحت‌تأثیر تیمارها قرار نگرفت، اما قابلیت هضم پروتئین در پرندگان تغذیه‌شده با یک‌درصد نعناع‌فلفلی بیشتر از پرندگان گروه شاهد بود (05/0>P). صفات بیوشیمیایی خون تحت‌تأثیر سطوح گوناگون پودر نعناع‌فلفلی و بادرنجبویه قرار نگرفت. براساس نتایج حاصل، مصرف پودر نعناع‌فلفلی به میزان یک‌درصد جیره در شرایط تنش گرمایی، قابلیت هضم پروتئین را افزایش می‌دهد و عملکرد رشد جوجه‏های گوشتی را بهبود می بخشد.

اثر تفاله لیموترش و افزودن اسیدهای آلی بر عملکرد، مورفولوژی روده و فراسنجه‌های خونی جوجه‌های گوشتی

صفحه 129-140

https://doi.org/10.22059/jap.2016.55174

یوسف گل محمدی، علی نوبخت

چکیده به‌منظور تعیین اثر سطوح تفالۀ لیموترش و اسیدهای آلی بر عملکرد، صفات لاشه، مورفولوژی روده، سطح ایمنی، و فراسنجه‌‌های بیوشیمیایی خون از 288 قطعه جوجۀ گوشتی سویۀ راس‌ـ308، در آزمایشی فاکتوریل 2×3 با سه سطح تفالۀ لیمو (صفر، 5/1، و سه‌درصد جیره)، دو سطح گلوباسید (صفر و 1/0‌درصد جیره) در قالب طرح کاملاً تصادفی شش تیمار، چهار تکرار، و 12 قطعه جوجه در هر تکرار استفاده شد. تغذیۀ پرندگان با جیره‌های حاوی تفالۀ لیموترش و مکمل اسیدهای آلی مصرف خوراک، میزان افزایش وزن و وزن زنده را افزایش داد (05/0>P). تغذیۀ پرندگان با تفالۀ لیموترش و اسیدهای آلی به‌تنهایی بر صفات لاشۀ جوجه‌‌ها تأثیر نداشت، در حالی‌که در ترکیب آنها درصد ران افزایش یافت (05/0>P). استفاده از سه‌درصد تفالۀ لیموترش و نیز ترکیب لیموترش و مکمل اسیدهای آلی عمق کریپت را در ژژنوم افزایش داد (05/0>P). تغذیۀ پرندگان با جیره‌های حاوی تفالۀ لیموترش و مکمل اسیدهای آلی تأثیرات معنی‌‌داری بر سطح ایمنی و فراسنجه‌های بیوشیمیایی خون نداشت. به‌طور کلی، استفاده از تفالۀ لیموترش تا سه‌درصد در جیره به‌همراه 1/0‌درصد مخلوط اسیدهای آلی موجب بهبود عملکرد، صفات لاشه، و مورفولوژی رودۀ جوجه‌های گوشتی می‌شود. 

تأثیر پودر دارچین، زردچوبه و میخک در جیره بر عملکرد، تغییرات ریخت‌شناسی روده و وضعیت اکسیداسیون سرم خون جوجه‏های گوشتی

صفحه 141-150

https://doi.org/10.22059/jap.2016.55235

علی محمد سلیمیان، سیدعلی تبعیدیان، حسین ایراندوست

چکیده به‌منظور بررسی تأثیر پودر دارچین، زردچوبه، و میخک در جیره بر عملکرد، خصوصیات لاشه، تغییرات ریخت‏شناسی و pH روده، و وضعیت اکسیداسیون سرم خون، آزمایشی با استفاده از 450 قطعه جوجۀ گوشتی یک‌روزه (هر دو جنس) سویۀ راس 308 در قالب طرح کاملاً تصادفی با شش تیمار، پنج تکرار، و 15 قطعه جوجه در هر تکرار به‌مدت 42 روز انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل جیرۀ شاهد (فاقد هرگونه افزودنی) و جیره‏های حاوی سه گرم در کیلوگرم از پودرهای دارچین، زردچوبه، و میخک، جیرۀ حاوی مخلوط آن‏ها (از هرکدام به میزان دو گرم در کیلوگرم)، و جیرۀ حاوی فلاوفسفولیپول (5/0 گرم در هر کیلوگرم) بود. مصرف خوراک، افزایش وزن، ضریب تبدیل، و خصوصیات لاشۀ جوجه‏های گوشتی تحت‌تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. نسبت طول پرز به عمق کریپت ناحیۀ ژژنوم در جوجه‌های تغذیه‌شده با جیرۀ حاوی مخلوط دارچین، زردچوبه، و میخک بیشتر از پرندگان تیمارهای شاهد، فلاوفسفولیپول، و دارچین بود (05/0>P). مصرف افزودنی‏های خوراکی باعث کاهش pH محتویات دوازدهه در مقایسه با تیمار شاهد شد (05/0P<). غلظت مالون‏دی‏آلدئید سرم خون جوجه‏های تغذیه‌شده با جیرۀ شاهد و جیرۀ حاوی میخک بیشتر از پرندگان سایر تیمارهای آزمایشی بود (05/0P<). به‏طور کلی، استفاده از پودر زردچوبه به‌صورت تنها و یا مخلوط با پودر دارچین و میخک، می‏تواند جایگزین مناسبی برای آنتی‏بیوتیک‏ها و همچنین برای اصلاح pH محتویات دوازدهه، پایداری اکسیداتیو سرم خون، و صفات مورفولوژیک ژژنوم جوجه‏های گوشتی باشد.
 

تأثیر دانۀ آنیسون (Pimpinella anisum L.) بر عملکرد، سیستم ایمنی، فعالیت آنتی‏اکسیدانی و غلظت استروژن خون جوجه‏های گوشتی

صفحه 151-160

https://doi.org/10.22059/jap.2016.54597

الهه رضائی، صالح طباطبائی وکیلی، خلیل میرزاده، سمیه سالاری، مهدی زارعی

چکیده به‌منظور بررسی اثر سطوح گوناگون دانۀ آنیسون بر عملکرد، سیستم ایمنی، فعالیت آنتی‏اکسیدانی، و غلظت استروژن خون جوجه‌های گوشتی، تعداد 192 قطعه جوجۀ یک‏روزۀ سویۀ رأس 308 در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار، چهار تکرار، و 12 مشاهده در هر تکرار به‌مدت 42 روز پرورش یافتند. تیمارهای آزمایشی شامل سطوح صفر (شاهد)، 3/0، 6/0، و 9/0 درصد دانۀ آنیسون در جیره بودند. در 28روزگی تزریق گلبول قرمز گوسفندی (SRBC) به جوجه‏ها انجام شد و در روزهای 35 و 42 پرورش خون‏گیری برای بررسی عیار آنتی‏بادی علیه SRBC به عمل آمد. سطوح دانۀ آنیسون باعث بهبود مقدار مصرف خوراک و افزایش وزن جوجه‏های گوشتی نشدند. در دورۀ آغازین، کمترین ضریب تبدیل خوراک جوجه‏های گوشتی در تیمار 3/0درصد دانۀ آنیسون مشاهده شد (05/0>P)، ولی در دوره‏های رشد و کل دورۀ پرورش، سطوح دانۀ آنیسون تأثیر مثبتی بر ضریب تبدیل خوراک نداشت. دانۀ آنیسون باعث افزایش عیار آنتی‏بادی علیه SRBC جوجه‏ها در 35روزگی شد (05/0>P). سطوح دانۀ آنیسون موجب بهبود ایمنی سلولی در جوجه‏ها نشد. تیمار 3/0درصد دانۀ آنیسون باعث افزایش قدرت آنتی‏اکسیدانی تام پلاسمای جوجه‏‏ها در مقایسه با پرندگان گروه شاهد شد (05/0>P). میزان استروژن سرم خون جوجه‏ها در سطوح 3/0 و 6/0درصد دانۀ آنیسون کاهش داشت، اما در سطح 9/0درصد آن افزایش یافت (05/0>P). به‏طورکلی، افزودن دانۀ آنیسون به جیرۀ جوجه‏های گوشتی هرچند باعث بهبود عملکرد و پاسخ ایمنی سلولی جوجه‏های گوشتی نشد، موجب افزایش پاسخ ایمنی هومورال اولیه و توان آنتی‏اکسیدانی تام خون جوجه‏ها شد.

اثر نانوذرات نقره پوشش ‌داده‌شده بر کلینوپتیلولیت بر صفات عملکردی، آنزیم‏های کبدی و غلظت لیپیدهای خون جوجه‏های گوشتی

صفحه 161-171

https://doi.org/10.22059/jap.2016.54849

مینا اسماعیلی، سید رضا هاشمی، داریوش داودی، یوسف جعفری آهنگری، سعید حسنی، نیلوفر بلندی، اکرم شبانی

چکیده به‌منظور بررسی اثر نانوذرات نقرۀ پوشش‌داده‌شده بر کلینوپتیلولیت بر صفات عملکردی، آنزیم‏های کبدی، و غلظت لیپیدهای خون با استفاده از 375 قطعه جوجۀ گوشتی سویۀ تجاری کاب 500، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج تیمار، پنج تکرار، و 15 پرنده در هر تکرار انجام شد. استفاده از نانوذرات نقرۀ پوشش‌داده‌شده بر کلینوپتیلولیت سبب بهبود ضریب تبدیل در مقایسه با تیمار شاهد شد (05/0>P)، درحالی‏که تأثیر معنی‏داری بر افزایش وزن و خوراک جوجه‏های گوشتی ندارد. استفادۀ نانوذرات نقرۀ پوشش‌داده‌شده بر کلینوپتیلولیت سبب کاهش غلظت آنزیم‏های آلانین‏آمینوترانسفراز و آلکالین‏فسفاتاز شد (05/0>P). نانوذرات نقرۀ پوشش‌داده‌شده بر کلینوپتیلولیت غلظت کلسترول، تری‏گلیسرید،LDL ، و VLDL را کاهش و غلظت HDL خون جوجه‏های گوشتی افزایش داد (05/0>P). براساس نتایج، نانوذرات نقرۀ پوشش‌داده‌شده بر کلینوپتیلولیت می‏تواند به‌عنوان محرک رشد و سلامت مورد توجه قرار گیرد. همچنین باتوجه به نتایج حاصل از بررسی آنزیم‏های کبدی و لیپید‏های خون از صدمات کبدی در دورۀ پرورش جلوگیری کند. 

تأثیر نانوذرات روی بر کیفیت اسپرم و بازده آبستنی در گاو

صفحه 173-181

https://doi.org/10.22059/jap.2016.54598

پریسا یزدان شناس، رعنا جهان بین، عبدالله محمدی سنگ چشمه، مهدی امین افشار، حسین واثقی دودران، حمید ورناصری، محمد چمنی، محمدحسن نظران

چکیده هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثر غلظت‌های متفاوت نانوذرات روی، بر شاخص‏های کیفی منی پس از فرایند انجمادـ‌یخ‏گشایی و بازده آبستنی در گاو بود. از چهار گاو نر هلشتاین به‌مدت چهار هفته و هر هفته دو نوبت اسپرم‌گیری شد. نمونه‏های منی پس از اضافه‌کردن مقادیر صفر (شاهد)، 6-10، 5-10، 4-10، 3-10، و 2-10 مولار نانوذرات روی به رقیق‏کنندۀ بایوکسل، منجمد و پس از 72 ساعت یخ‌گشایی شدند. میزان تحرک اسپرم با نرم‏افزارCASA  ارزیابی شد. بیشترین و کمترین غلظت‌های روی به‌همراه گروه شاهد برای مطالعۀ میزان تکه‏تکه‌شدن DNA، میزان مالون‌دی‌آلدئید، میزان فعالیت میتوکندریایی، و بازده آبستنی ارزیابی شدند. تفاوت میزان حرکت کل و حرکت پیش‌روندۀ اﺳﭙﺮم و میزان تکه‌تکه‌شدن DNA اسپرم‌ها بین تیمارهای آزمایشی معنی‏دار نبود. با این حال، روی در سطوح 2-10 و  6-10 مولار غلظت مالون دی‏آلدئید منی را در مقایسه با گروه شاهد کاهش و فعالیت میتوکندریایی را افزایش داد. درصد آبستنی با اضافه‌کردن نانوذرات روی تغییری نکرد. نتایج نشان داد که افزودن نانوذرات روی به رقیق‌کنندۀ اسپرم گاو سبب کاهش میزان تولید مالون‌دی‌آلدئید و افزایش فعالیت میتوکندری می‌شود ولی بر بهبود نرخ آبستنی تأثیری ندارد. 

ارزیابی اثر تغذیه افزودنی گوانیدینواستیک‌اسید بر انجماد‏پذیری اسپرماتوزوای خروس

صفحه 183-190

https://doi.org/10.22059/jap.2016.55106

محمدامین نمازی زادگان، ملک شاکری، مهدی ژندی، مجتبی زاغری، رامین شهابی

چکیده به‌منظور ارزیابی اثر افزودن گوانیدینواستیک‌اسید در جیرۀ غذایی خروس بر شاخص‏های انجماد‏پذیری اسپرماتوزوآ، آزمایشی با 20 قطعه خروس گلۀ مادر گوشتی سویۀ تجاری راس در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار و پنج تکرار در هشت هفته انجام شد. خروس‏ها با جیره‏های حاوی سطوح صفر (شاهد)، 06/0، 12/0، و 18/0‌درصد از مکمل گوانیدینواستیک‌اسید تغذیه شدند. اسپرم‏گیری هفتگی و به روش مالش شکمی انجام شد. پس از افزودن نمونه‏های منی به رقیق‏کننده، برای تعادل دمایی در دمای پنج ‌درجۀ سانتی‏گراد قرار داده شدند. سپس نمونه‏های حاوی منی به داخل نی‏های انجماد منتقل شدند و در معرض بخار ازت قرار گرفتند، و بعد در ازت مایع ذخیره شدند. پس از فرایند انجماد و یخ‏گشایی اسپرماتوزوآ، فراسنجه‏های جنبایی کل، جنبایی پیش‏رونده، زنده‏مانی، ریخت‏شناسی، و یکپارچگی ‏غشا اندازه‏گیری و مقایسه شد. میانگین جنبایی کل در سطح 12/0 و 18/0درصد، در مقایسه با سایر سطوح بیشتر بود (05/0>P). همچنین در میانگین جنبایی پیش‌رونده، تمامی تیمار‏ها اختلاف معنی‏داری با تیمار‏ شاهد داشتند و در سطح 12/0 و 18/0درصد، به نسبت سایر سطوح بیشتر بود (05/0>P). تفاوتی در فراسنجه‏های زنده‏مانی، ریخت شناسی، و یکپارچگی غشای اسپرماتوزوآ مشاهده نشد. نتایج حاصل از آزمایش نشان داد که افزودن گوانیدینواستیک‌اسید در جیرۀ‏ خروس‏ها در تأمین انرژی اسپرماتوزوآ تأثیرگذار است و باعث بهبود فراسنجه‏های جنبایی اسپرماتوزوآ پس از فرایند انجماد و یخ‏گشایی می‏شود. 

تأثیر جیره‏های گلوکوژنیک مکمل‌ شده با اسیدهای چرب غیراشباع متفاوت بر عملکرد تولیدمثلی در میش

صفحه 191-200

https://doi.org/10.22059/jap.2016.54630

حامد کرمانی موخر، آرمین توحیدی، سعید زین الدینی، حمید کهرام

چکیده هدف از تحقیق حاضر، ارزیابی اثر جیره‏های گلوکوژنیک مکمل‌شده با اسیدهای چرب غیراشباع متفاوت بر فراسنجه‏های تولیدمثلی میش نژاد ایران‌بلک در دو برنامۀ مدیریتی بود. میش‏ها در دو گروه الف (75 رأس) و ب (25 رأس) قرار گرفتند. میش‏های گروه الف در روزهای 80 و 90 بعد زایش به ‏ترتیب قطع شیر و قوچ‏اندازی شدند. 40 روز قبل از قوچ‏اندازی زیر پوست گوش میش‏ها ایمپلنت ملاتونین قرار داده شد. 75 میش گروه الف در سه گروه 25تایی جدا نگهداری و به ترتیب از جیره‏های گلوکوژنیک مکمل‌شده با چربی اشباع (جیرۀ شاهد)، دانۀ کتان اکسترودشده (جیرۀ امگا 3)، یا دانۀ سویای برشته‌شده (جیرۀ امگا 6) تغذیه شدند. میش‏های گروه ب به‏ ترتیب در روزهای 120 و 180 قطع شیر و قوچ‏اندازی شده و از جیرۀ گروه شاهد تغذیه شدند (به‌عنوان گروه مدیریت سنتی). نرخ فحلی، تخمک‏ریزی، بره‏زایی، و چندقلوزایی در تیمارهای گوناگون آزمایش شمارش و ثبت شد. وزن بره‏ها در زمان زایش، سه، و چهارماهگی اندازه‌گیری شد. نرخ بره‏زایی و چندقلوزایی در تیمارهای امگا 3 و امگا 6 به‌صورت معنی‏داری بیشتر از تیمار شاهد و گروه ب بود. میانگین وزن بره در سه و چهارماهگی در گروه ب به‌طور معنی‏داری بیشتر از همۀ تیمارهای گروه الف بود. بنابراین استفاده از برنامۀ مدیریتی گروه الف همراه با تغذیۀ اسیدهای چرب امگا 3 و امگا 6 می‏تواند سبب بهبود عملکرد فراسنجه‏های تولیدمثلی میش‏ها شود.