نویسنده = علی اسدی الموتی

اثرات متیونین پوشش‌دار و گوانیدینواستیک‌اسید بر وضعیت آنتی‌اکسیدانی و قابلیت هضم مواد مغذی در گوساله‌های شیرخوار هلشتاین

دوره 28، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 335-347

https://doi.org/10.22059/jap.2026.407009.623883

سید محمد جاوید حسینی، علیرضا نوشری، نیما ایلا، علی اسدی الموتی، عبدالرضا دانشور آملی

چکیده هدف: کنترل شاخص‌های رشد و سلامتی گوساله، یکی از اقدامات ضروری برای بهبود عملکرد گله‌های شیری از نظر طول عمر، عملکرد، وضعیت سلامتی و بازدهی اقتصادی است. هدف این مطالعه بررسی اثرات متیونین پوشش‌دار و گوانیدینواستیک‌اسید بر روی سطوح آنزیم‌های کبدی، آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی و قابلیت هضم مواد مغذی در گوساله‌های شیرخوار هلشتاین بود.
روش پژوهش: از تعداد 48 رأس گوساله هلشتاین با وزن متوسط 67/0±39/40 کیلوگرم در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار و 12 تکرار استفاده شد. تیمار‌های آزمایشی شامل ۱- جیره پایه بدون افزودنی، ۲- جیره پایه با 73/0 درصد متیونین پوشش‌دار (MET، برحسب ماده خشک مصرفی)، ۳- جیره پایه با ۱۰۰۰ میلی‌گرم گوانیدینواستیک‌اسید (GAA)/ روز و ۴- جیره پایه حاوی 73/0 درصد MET و ۱۰0۰ میلی‌گرم GAA/ روز بود. تیمارها طی بازه زمانی پنج تا 84 روزگی در اختیار گوساله‌ها قرار گرفت. سنجش نمونه‌های خون برای اندازه‌گیری آنزیم‌های کبدی و شاخص‌های آنتی‌اکسیدانی در شروع آزمایش و نیز در سنین 56 روزگی، سن شیرگیری (70 روزگی) و 84 روزگی انجام شد. مصرف شیر در تمام گوساله‌ها یکسان بود و با جیره آغازین یکسان از نظر مواد خوراکی و ترکیبات شیمیایی تغذیه شدند. قابلیت هضم مواد مغذی ظاهری در روز 84 با استفاده از نشانگر داخلی هضم اندازه‌گیری شد.
یافته‌ها: افزودن متیونین پوشش‌دار، GAA و ترکیب آن‌ها به جیره، اثری بر غلظت آسپارتات آمینوترانسفراز در سنین پنج، 56 روزگی و سن شیرگیری نداشت، اما در پایان دوره پرورش (84 روزگی) غلظت آسپارتات‌آمینوترانسفراز درخون گوساله‌های گروه متیونین پوشش‌دار و یا گروه مخلوط آن با GAA، بیش‌تر از گوساله‌های شاهد بود (05/0P<). در پنج روزگی، غلظت آلانین‌آمینوترانسفراز خون در گوساله‌هایی که متیونین پوشش‌دار، GAA و ترکیب آن‌ها دریافت کردند، کاهش یافت (05/0P<)، درحالی‌که در 84 روزگی غلظت این آنزیم در خون گوساله‌هایی که GAA و یا ترکیب آن با متیونین را دریافت کردند از گروه شاهد بیش‌تر بود (05/0P<). در زمان شیرگیری، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل با دریافت متیونین و GAA کم‌تر از گروه شاهد بود و اختلاف معنی‌داری با آن نشان نداد. اما غلظت مالون‌دی‌آلدهید در گوساله‌های تغذیه‌شده با این مکمل‌ها در سن شیرگیری کاهش یافت (05/0P<). قابلیت هضم ماده خشک، ماده آلی و پروتئین تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت.
نتیجه‌گیری: براساس نتایج حاصل، مصرف هم‌زمان Met و GAA در گوساله‌های شیرخوار هلشتاین با کاهش غلظت آنزیم مالون‌دی‌آلدهید و افزایش غلظت آسپارات‌آمینوترانسفراز و آلانین‌آمینوترانسفراز همراه بود که نشان‌دهنده اثرات این ترکیبات در کاهش تنش اکسیداتیو گوساله‌ها در سن شیرگیری و افزایش فعالیت متابولیکی کبد می‌باشد. نتایج کلی حاصل از این پژوهش نشان داد GAA و نیز ترکیب آن با MET می‌تواند به‌ترتیب تأثیر مثبتی بر برخی فراسنجه‌های خونی نظیر اسپارتات‌آمینوترانسفراز و مالون‌دی‌آلدهید گوساله‌های شیرخوار داشته باشد. با این‌حال، این افزودنی ها اثری بر قابلیت هضم مواد مغذی ایجاد نکردند. یافته‌های این پژوهش تأیید می‌نماید مصرف هم‌زمان MET و GAA می‌تواند اثرات مثبتی بر روی شاخص‌های سلامتی کبد ایجاد نماید و اثرات مثبتی بر روی وزن نهایی بدن و افزایش وزن روزانه در گوساله‌های شیرخوار داشته باشد.

تأثیر نسبت علوفه کامل جو به نخود علوفه‌ای بر کیفیت تخمیر و قابلیت هضم سیلوی مخلوط علوفه جو-نخود

دوره 28، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 167-180

https://doi.org/10.22059/jap.2026.399215.623860

فائزه خانی، علی اسدی الموتی، بهزاد خرمی

چکیده هدف: با توجه به تغییرات اقلیمی، پرورش‌دهندگان دام در کشور هر ساله در زمینه تأمین علوفه دام‌ با چالش بیش‌تری مواجه خواهند بود. کشت مخلوط علوفه جو با نخود علوفه‌ای با عملکرد پروتئینی قابل‌قبول در هکتار می‌تواند بخش مهمی از نیاز پروتئینی دام‌های در حال رشد و گاوهای شیرده را تأمین نماید. با توجه به مزایای کشت مخلوط لگوم-غلات علوفه‌ای و شدن متداول‌شدن استفاده از روش زمستان‌کاری برای تأمین علوفه در کشور به‌ویژه منطقه ورامین، به‌نظر می‌رسد برای بهره گیری از بیش‌ترین عملکرد زراعی، بازده مصرف آب، ارزش تغذیه‌ای و قابلیت مصرف در دام، ابتدا باید نسبت بهینه لگوم-غله را در علوفه‌های کشت‌شده تعیین و این نسبت را در مراحل مختلف بلوغ گیاه مطالعه کرد. بنابراین، هدف از انجام این آزمایش مطالعه اثر مخلوط علوفه کامل جو با نخود علوفه‌ای با نسبت‌های مختلف بر کیفیت سیلوشدن و قابلیت هضم سیلاژ تولید شده است. روش پژوهش: علوفه جو و نخود در یک مرحله از رشد (مرحله خمیری نرم برای جو و اواخر گلدهی- اوایل تشکیل غلاف برای نخود علوفه‌ای) برداشت شدند. آزمایش شامل چهار تیمار 1- سیلاژ 100 درصد علوفه جو، 2- سیلاژ 80 درصد علوفه جو و 20 درصد نخود علوفه‌ای، 3- سیلاژ 70 درصد علوفه جو و 30 درصد نخود علوفه‌ای و 4- سیلاژ 60 درصد علوفه جو و 40 درصد نخود علوفه‌ای و در سه تکرار به‌صورت طرح کاملاً تصادفی بود. یافته‌ها: با افزایش نسبت نخود علوفه‌ای، ماده خشک کاهش و pH افزایش یافت. هم‌چنین با اضافه‌شدن نخود علوفه­ای در مخلوط، محتوای پروتئین خام و خاکستر خام تمایل به افزایش معنی­دار داشت. با این وجود، مقدار چربی خام، ADF وNDF، لیگنین و نیتروژن نامحلول در شوینده اسیدی، تحت تأثیر نسبت علوفه قرار نگرفت. هم‌چنین با افزایش نسبت نخود علوفه­ای، درصد نیتروژن آمونیاکی سیلاژ به‌طور معنی­داری افزایش یافت. در بین سیلاژها از نظر اسیدهای استیک، پروپیونیک و بوتیریک تفاوتی مشاهده نشد و مقادیر این اسیدهای چرب فرّار در تمامی سیلاژها در محدوده سیلاژهایی با کیفیت تخمیر مطلوب قرار داشت. سیلاژ مخلوط حاوی 20 درصد نخود، حجم گاز تولیدی، قابلیت هضم ماده آلی، انرژی قابل‌متابولیسم و اسیدهای چرب کوتاه‌زنجیر بالاتری نسبت به سیلاژ جو به‌تنهایی داشت (05/0> P).  نتیجه‌گیری: به‌طور کلی، نتایج نشان دادند مزایای استفاده از نخود علوفه­ای به‌منظور بهبود ارزش تغذیه‌ای سیلاژ مخلوط با علف جو، از جمله افزایش پروتئین خام و کاهش محتوای الیاف ساختمانی، در کنار ویژگی­های علوفه جو نظیر ماده خشک و قند محلول بالاتر می‌تواند به‌عنوان یک راه‌کار اقتصادی در اقلیم­های گرم، منجر به بهبود کیفیت تغذیه، کاهش هزینه‌ها و حفظ محیط‌ زیست گردد. نتایج این آزمایش، سطح 20 درصد نخود علوفه­ای را برای اختلاط با علف جو پیشنهاد می­کند، با این‌حال، نتایج آزمایش عملکردی روی دام در کنار نتایج حاصل از عملکرد زراعی مخلوط این دو علوفه به یافتن سطح مطلوب اختلاط این دو علف در شرایط مزرعه­ای کمک خواهد کرد.

مقایسه روش‌های NIR و شیمی مرطوب در ارزشیابی ترکیب شیمیایی و قابلیت هضم مواد مغذی در بقولات علوفه‌ای

دوره 28، شماره 1، بهار 1405، صفحه 15-26

https://doi.org/10.22059/jap.2026.398903.623859

جابر خانی یوسف رضا، علی اسدی الموتی، مجتبی یاری

چکیده هدف: ارزیابی دقیق ترکیبات شیمیایی و کیفیت تغذیه‌ای خوراک‌های دامی، به‌ویژه گیاهان علوفه‌ای، نقش کلیدی در تدوین جیره‌های متعادل، ارتقای عملکرد دام و کاهش هزینه‌های تولید دارد. در میان روش‌های موجود، طیف‌سنجی فروسرخ نزدیک (NIR) به‌عنوان روشی سریع، غیرمخرب، کم‌هزینه و بدون نیاز به مواد شیمیایی، جایگاه ویژه‌ای در آنالیز خوراک پیدا کرده است. این روش به‌دلیل سهولت اجرا و قابلیت تحلیل سریع نمونه‌ها، به‌ویژه در شرایط مزرعه، به‌عنوان جایگزینی عملی برای روش‌های شیمیایی مرسوم مطرح شده است. هدف این پژوهش، مقایسه دقت روش NIR با روش‌های آزمایشگاهی مرجع در برآورد ترکیبات شیمیایی، اجزای پروتئینی و کربوهیدراتی و شاخص‌های تغذیه‌ای گیاهان لگومینه با تمرکز بر مدل CNCPS بود. روش پژوهش: نمونه‌های علوفه‌ای شامل دو رقم ماشک معمولی (Vicia sativa) و گل‌خوشه‌ای (Vicia villosa)، یک رقم نخود علوفه‌ای (Pisum arvense) و یونجه (Medicago sativa) به‌عنوان گیاه شاهد از نظر ماده آلی (OM)، پروتئین خام (CP)، الیاف نامحلول در شوینده خنثی (NDF)، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی (ADF)، لیگنین (ADL)، نشاسته، خاکستر خام و بخش‌های پروتئین و کربوهیدرات براساس بخش­بندی مورداستفاده در سامانه کربوهیدرات و پروتئین خالص کرنلCNCPS  در سه تکرار اندازه‌گیری شدند. هم‌چنین شاخص‌های تغذیه‌ای شامل مصرف ماده خشک (DMI)، مجموع مواد مغذی قابل هضم (TDN)، انرژی قابل هضم (DE)، انرژی قابل متابولیسم (ME) و شاخص کیفیت (QI) با دو روش NIR و شیمی مرطوب برآورد شدند. برای بررسی تطابق آماری بین دو روش، از شاخص‌هایی مانند میانگین اختلاف (Bias)، ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE)، ضریب تطابق کونکوردنس (CCC) و حد توافق بلاند-آلتمان (LOA) استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان دادند که روش NIR در برآورد ترکیبات شیمیایی کلیدی مانند پروتئین خام، ماده آلی، نشاسته و کربوهیدرات‌های کل (CHO) و بخشB1  از دقت بالا و همبستگی قوی با روش مرجع برخوردار بود (85/0CCC=). NIR هم‌چنین در تخمین شاخص‌های انرژی مانند TDN،DE  وME  تطابق قابل قبولی داشت. با این‌حال، در ارزیابی اجزای ساختاری نظیر ADL، NDF و دیگر بخش‌های پروتئین (ADIP وNDIP ) و بخش­های کربوهیدرات (B2، B3 و C) دقت و تطابق کاهش یافته و اختلاف‌های آماری معنی­داری با روش تجزیه شیمیایی مشاهده شد. این نتایج نشان می‌دهد که حساسیت طیفی روش NIR در تشخیص اجزای دیر‌هضم و غیرقابل تجزیه محدود بوده و برای تحلیل دقیق اجزای دینامیک مدل CNCPS مناسب نیست. نتیجه‌گیری: روش NIR با توجه به قابلیت‌های منحصربه‌فرد خود، به‌ویژه سرعت، سهولت اجرا و سازگاری با آنالیزهای میدانی، می‌تواند به‌عنوان ابزاری کارآمد در غربال‌گری سریع، پایش کیفیت خوراک و کاربردهای روزمره در آزمایشگاه‌های تجزیه خوراک مورداستفاده قرار گیرد. با این‌حال، برای تحلیل دقیق اجزای مدل‌های دینامیکی تغذیه‌ دام مانند CNCPS و اجزای مقاوم‌تر، همچنان استفاده از روش‌های شیمیایی مرجع دارای مزیت است. تلفیق NIR به‌عنوان ابزار مکمل در کنار روش‌های کلاسیک، می‌تواند رویکردی بهینه در آنالیز جامع خوراک دام فراهم سازد.

تأثیر مرحله برداشت و کشت مخلوط بر کیفیت سیلوشدن، تولید پساب و قابلیت هضم علوفه غلات ریزدانه

دوره 27، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 389-406

https://doi.org/10.22059/jap.2025.395986.623848

نوشین اسدی فخرنژاد، علی اسدی الموتی، بهزاد خرمی

چکیده هدف: زمان برداشت یکی از عوامل تعیین‌کننده در بهره‌وری و کیفیت تغذیه‌ای علوفه‌های سیلویی به‌شمار می‌رود. انتخاب مرحله مناسب برداشت می‌تواند نقش مؤثری در بهبود ارزش غذایی، فرایند تخمیر و کاهش اتلاف سیلو ایفا کند. هم‌چنین، استفاده از سیستم‌های کشت مخلوط با هدف بهره‌گیری از خصوصیات هم­افزایی بین گونه‌های مختلف گیاهی، رویکردی کارآمد در ارتقای کیفیت علوفه محسوب می‌شود. این مطالعه با هدف ارزیابی اثر مرحله برداشت علوفه و کشت مخلوط بر ویژگی‌های کیفی سیلوشدن، میزان تولید پساب و قابلیت هضم در شرایط in vitro (آزمایشگاهی) در سه علف غلات ریزدانه (جو، تریتیکاله و یولاف) طراحی و اجرا گردید.
روش پژوهش: در این مطالعه، علف کامل جو در دو مرحله رشد ابتدای خوشه‌زنی و خمیری سفت، علف تریتیکاله در دو مرحله پنجه‌زنی و خمیری نرم، علف یولاف در مراحل پنجه‌زنی و طویل‌شدن ساقه و کشت مخلوط شامل ۵۳ درصد جو، ۳۳ درصد تریتیکاله و ۱۴ درصد یولاف در دو زمان برداشت شدند. طرح آزمایشی در چارچوب فاکتوریل ۲×۴ به‌صورت کاملاً تصادفی با هشت تیمار و سه تکرار اجرا شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که با پیشرفت مراحل رشد، عملکرد ماده خشک، ماده آلی و پروتئین خام در تیمارهای تریتیکاله، یولاف و کشت مخلوط افزایش یافت. بیش‌ترین ماده خشک (1/32 درصد) از کشت مخلوط در مرحله دوم برداشت و کم‌ترین (5/13 درصد) از علف یولاف مرحله اول حاصل شد (001/0P<). بیش‌ترین مقدار پروتئین خام (3/19 درصد) مربوط به علف یولاف در برداشت اول و کم‌ترین مقدار آن (8/10 درصد) به علف جو در برداشت دوم اختصاص داشت (001/0P<). کم‌ترین مقدار فیبر شوینده خنثی (NDF) در علف یولاف (5/49 درصد) و بیش‌ترین آن در علف جو (2/58 درصد) مشاهده شد (001/0P<). اثر متقابل نوع علوفه و زمان برداشت بر مقادیر ماده خشک، پروتئین خام و فیبر شوینده اسیدی (ADF)) معنی‌دار بود، در حالی‌که خاکستر خام، لیگنین، نیتروژن نامحلول در شوینده اسیدی و خنثی، چربی خام و کربوهیدرات های محلول در آب غلظت مشابهی در هر دو مرحله برداشت داشتند. پیشرفت گامه بلوغ باعث افزایش لیگنین و کاهش CP، کربوهیدرات­های محلول در آب و NDF شد. حضور یولاف در کشت مخلوط موجب افزایش پروتئین خام، کاهش NDF و بهبود قابلیت هضم در شرایط  in vitro گردید. در برداشت دوم، سیلاژها دارای pH مناسب (حدود 2/4)، نیتروژن آمونیاکی کم‌تر از ۱۰ درصد ماده خشک، عدم تولید پساب و ماده خشک کافی بودند که نشان‌دهنده تخمیر مطلوب است.
نتیجه‌گیری: نتایج به‌دست‌آمده مرحله خمیری سفت در جو، خمیری نرم در تریتیکاله، و طویل‌شدن ساقه در یولاف را به‌دلیل افزایش تولید ماده آلی، پروتئین خام، انرژی و ماده خشک قابل هضم در هر هکتار، زمان مناسب‌تری برای برداشت علوفه‌های غلات ریزدانه معرفی می‌کند. هم‌چنین، کشت مخلوط با نسبت بیش‌تری از یولاف احتمالاً به ارتقای کیفیت علوفه خواهد انجامید. به‌علاوه، با توجه به عملکرد بهتر تریتیکاله نسبت به جو، پیشنهاد می‌شود به‌منظور تولید سیلوهای با کیفیت بالاتر، از تریتیکاله به‌عنوان ترکیب اصلی در کشت مخلوط با جو و یولاف استفاده شود.

ارزشیابی عملکرد زراعی، خصوصیات گیاه‌شناسی و ویژگی‌های شیمیایی و تغذیه‌ای ماشک و نخود علوفه‌ای در مقایسه با یونجه خشک

دوره 26، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 419-434

https://doi.org/10.22059/jap.2025.384484.623809

جابر خانی یوسف رضا، علی اسدی الموتی، مجتبی یاری، الیاس سلطانی

چکیده هدف: تغییر اقلیم موجب شده است تا تلاش‌های پژوهشی بسیاری معطوف به معرفی علف‌ مناسب برای جایگزینی با علف رایج در جیره نشخوارکنندگان شود. در ایران‌، کشت یونجه در دهه گذشته به‌دلیل کمبود آب به‌شدت محدودشده درحالی‌که یونجه بخش مهمی از علوفه جیره گاوها است. این پژوهش به‌منظور ارزیابی عملکرد زراعی، خصوصیات گیاه‌شناسی، ویژگی‌های شیمیایی و تغذیه­ای دو رقم ماشک علوفه­ای (ماشک معمولی (Vicia sativa)) و ماشک گل خوشه­ای (Vicia villosa) و یک رقم نخود علوفه­ای (Pisum arvense) در مقایسه با یونجه (Medicago sativa) انجام شد. روش پژوهش: آزمایش به‌صورت یک طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار آزمایشی در سال 1399 اجرا و هر علف آزمایشی به مساحت یک هکتار کشت شد. مقدار بذر استفاده‌شده 60 کیلوگرم در هکتار و نوع خاک رسی-لومی بود. از هیچ کودی در آزمایش استفاده نشد و ماشک و نخود علوفه‌ای در 50 درصد گلدهی و یونجه در اوایل گلدهی برداشت شد. یافته‌ها: به لحاظ تولید علوفه تازه و خشک عملکرد ماشک گل­خوشه­ای در بین سایر علف­ها بالاتر بود (05/0>p). هم‌چنین شاخص­های بهره­وری فیزیکی و اقتصادی به‌ازای هر واحد آب مصرفی برای ماشک گل­خوشه ای بیش‌ترین و برای یونجه کم‌ترین بود (05/0>p). درصد ماده آلی در علوفه یونجه و نخود (به‌ترتیب 6/89 و5/89 درصد ماده خشک) از ماشک گل خوشه­ای و معمولی (به‌ترتیب 6/86 و 4/85 درصد ماده خشک) بیش‌تر بود. پروتئین خام در علوفه ماشک معمولی 2/27 و در علف یونجه 9/17 درصد ماده خشک بود و نخود علوفه­ای (1/22) و ماشک گل­خوشه­ای (7/22) مابین این دو بودند. بیش‌ترین NDF در علف ماشک گل­خوشه­ای و یونجه (به‌ترتیب 1/41 و 2/41 درصد) و کم‌ترین NDF در علف ماشک معمولی با 6/36 درصد ماده خشک بود. در یونجه نسبت پروتئین محلول (بخش A) کم‌تر ولی نسبت بخش B2، B3 و C بیش‌تر از نخود و ارقام ماشک علوفه­ای بود. پتانسیل مصرف خوراک، ماده خشک و کل مواد مغذی قابل‌هضم، کیفیت نسبی علوفه، انرژی خالص شیردهی و شاخص نسبی کیفیت محاسبه‌شده برای ماشک معمولی بالاتر از سایر علف­ها بود (05/0>p). نتیجه‌گیری: تلفیق نتایج به‌دستبه‌دست‌آمده روی صفات زراعی، بهره­وری استفاده از آب و ارزش تغذیه­ای در این مطالعه، ماشک و نخود علوفه‌ای را جایگزین بالقوه­ای برای یونجه در جیره گاوهای شیری معرفی می­کند. پیشنهاد می­شود برای تعیین اثرات عملکردی و نیز سطح مطلوب استفاده از آن‌ها در جیره، مطالعات روی دام زنده نیز انجام شود.

تحلیل فرصت‌های سودآوری حاصل از پرورش یک گله گاو شیری (مطالعه موردی: یک واحد گاوداری صنعتی در استان تهران)

دوره 26، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 111-121

https://doi.org/10.22059/jap.2024.360422.623745

عبدالرضا صالحی، غلامرضا پیکانی ماچیانی، علی اسدی الموتی، محمد تاجیک خواری

چکیده تعیین‌ تابع تولید از مؤثرترین و بهترین راه‌کارها برای بررسی تداوم شیردهی و تعیین رابطه میان مصرف نهاده‌های غذایی و تولید شیر است. هدف از انجام این پژوهش، بررسی اثرات تابع تولید در برنامه ­های اصلاح نژادی و استفاده از آن­ها در انتخاب بهتر حیوانات بود. برای تحقق این هدف، از داده ­های تولید شیر و مقدار مصرف نهاده ­های خوراکی یکی از گاوداری ­های صنعتی استان تهران استفاده شد. روش­ های مختلفی در این مطالعه بررسی شد؛ 1- استفاده از رویه حداقل مربعات معمولی (OLS) در محیط R به‌منظور برآورد تابع تولید شیر، 2- استفاده از روش حداقل مربعات بسط‌یافته پیکانی (POLS)، 3- برآورد ارزش اصلاحی تولید شیر تخمینی تابع POLS و تولید شیر فیزیکی (داده ­های مزرعه­ای) با استفاده از نرم‌افزار Wombat، 4- مقایسه توابع تولیدی با استفاده از روش حداقل مربعات معمولی (OLS) به‌دست‌آمده در R با تابع تولید حاصل رویه POLS، 5- ارزیابی ژنتیکی حیوانات و بررسی رتبه ­بندی گاوهای شیری. توابع تولید تخمینی به‌دست‌آمده از رویه معمول حداقل مربعات از نظر علایم و ضرایب نادرست بودند و به خوبی منحنی تولید شیر را برازش نمی‌کردند. براساس یافته‌های این مطالعه، مدل رگرسیونی غیرخطّی POLS بهترین مدل در برازش منحنی و تولید اقتصادی شیر می‌باشد. با استفاده از ارزش­ های اصلاحی برآوردشده در این روش، می­توان بهترین حیوانات را به‌عنوان والدین نسل­ های آینده انتخاب کرد. توانایی تخمین تابع تولید براساس روش POLS، برای ایجاد یک منحنی استاندارد گاوهای شیری بسیار بالاست.

مطالعه اثر غلظت‌های مختلف لیپوپلی‌ساکارید بر توانایی تکوین برون‌تنی و فراسنجه‌های محیط بلوغ تخمک گوسفند

دوره 22، شماره 3، پاییز 1399، صفحه 491-500

https://doi.org/10.22059/jap.2020.290887.623456

سارا عطایی نظری، عبدالله محمدی سنگ چشمه، محمدرضا بختیاری زاده، علی اسدی الموتی، علی فولادی نشتا

چکیده هدف از این مطالعه، بررسی اثر غلظت­های مختلف لیپوپلی‌ساکارید در محیط کشت بر بلوغ تخمک، توانایی تکوینتخمک و فراسنجه­هایمرتبط با محیط کشت بلوغ شامل گلوکز، پیروات، لاکتات و اسیدآمینه گلوتامین بود. تیمار­های آزمایشی شامل غلظت­های صفر (شاهد)، 0/01، 0/1، 1 و 10 میکروگرم در میلی‌لیتر لیپوپلی‌ساکارید در محیط کشت بلوغ تخمک بود. تخمک‌ها به‌همراه سلول­های کومولوس اطراف آن در حضور غلظت­های مختلف لیپوپلی‌ساکارید کشت داده شدند. پس از 24 ساعت محیط کشت جمع­آوری و درصد بلوغ تخمک‌ها، درصد تسهیم و تولید بلاستوسیست محاسبه شد. درصد بلوغ تخمک در تیمار با سطح 10 میکروگرم در میلی‌لیتر از لیپوپلی‌ساکارید پایین­ترین بود (p<0/05). در بین فراسنجه­های اندازه‌گیری‌شده، تنها غلظت گلوکز در پاسخ به سطوح افزایشی لیپوپلی‌ساکارید موجود در محیط کشت به­صورت خطی کاهش یافت (p<0/05)، به­طوری‌که تیمار 10 میکروگرم در میلی‌لیتر لیپوپلی‌ساکارید غلظت گلوکز پایین­تری نسبت به تیمار­های دیگر داشت. درصد تسهیم در تیمار دارای 10 میکروگرم در میلی­لیتر لیپوپلی‌ساکارید در مقایسه با بقیه تیمار­ها پایین­تر بود (p<0/05). هم‌چنین سطوح 1 و 10 میکروگرم در میلی‌لیتر از لیپوپلی‌ساکارید منجر به کاهش معنی‌دار درصد تولید بلاستوسیست در مقایسه با تیمار شاهد شد (p<0/05). براساس نتایج این پژوهش، لیپوپلی‌ساکارید اثرات منفی بر تکوین تخمک گوسفند دارد و اثرات آن احتمالاً از طریق تأثیر بر مسیر­های مرتبط با متابولیسم انرژی میانجی­گری می­گردد. به‌کارگیری برنامه­های مدیریتی به­منظور کنترل عوامل افزایش­دهنده غلظت لیپوپلی‌ساکارید در دوره تولیدمثل می­تواند از کاهش عملکرد تولیدمثلی دام جلوگیری کند.

تأثیر اسید آسکوربیک و سالیسیلات پوشش‌دار بر عملکرد و فراسنجه های خونی گاوهای شیرده هلشتاین تازه‌زا تحت تنش گرمایی

دوره 22، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 211-221

https://doi.org/10.22059/jap.2020.286382.623426

مهدی دهقانی سانیج، محمدعلی نوروزیان، احمد افضل‌ زاده، علی اسدی الموتی

چکیده به منظور بررسی اثرات اسید آسکوربیک و سالیسیلات پوشش دار شده در تغذیه گاوهای شیری تازه زا تحت تنش گرمایی از تعداد 44 رأس گاو هلشتاین در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تیمار و 11 تکرار در هر تیمار به مدت 30 روز استفاده شد. تیمارها شامل: 1) شاهد (جیره بدون افزودنی)، 2) جیره حاوی 30 گرم اسید آسکوربیک پوشش‌دار به ازای هر رأس در روز، 3) جیره حاوی 10 گرم سالسیلات پوشش‌دار به ازای هر رأس در روز و 4) جیره حاوی 30 گرم اسید آسکوربیک پوشش‌دار + 10 گرم سالسیلات پوشش‌دار به ازای هر رأس در روز بود. میانگین تولید شیر گروه دریافت‌کننده سالسیلات پوشش‌دار از سایر تیمارها بیشتر بود (0/05>P). اسید آسکوربیک پوشش‌دار توانست باعث افزایش معنی‌دار درصد چربی شیر، غلظت گلوکز، بتاهیدروکسی بوتیرات و اسیدهای چرب غیراستریفه و کاهش معنی‌دار سلول‌های سوماتیک شیر نسبت به دیگر تیمارها شد (0/05>P). کل مواد جامد شیر، مقدار شیر اصلاح شده براساس انرژی و چربی و نیتروژن اوره ای شیر در گروه دریافت‌کننده اسید آسکوربیک پوشش‌دار بیشتر از گروه شاهد بود (0/05>P). غلظت اوره خون در تیمار دریافت‌کننده اسید آسکوربیک به‌علاوه سالیسیلات پوشش‌دار نسبت به تیمار شاهد کمتر بود (0/05>P). نتایج این مطالعه نشان داد که افزودن اسید آسکوربیک و سالسیلات پوشش‌دار می‌تواند موجب افزایش عملکرد تولیدی گاوهای تازه‌زا نژاد هلشتاین تحت تنش گرمایی شود.

تأثیر فرآوری ذرت و روش تغذیه شیر بر عملکرد رشد، فراسنجه‌های خونی و شکمبه‌ای گوساله‌های هلشتاین

دوره 22، شماره 1، بهار 1399، صفحه 47-54

https://doi.org/10.22059/jap.2019.287328.623431

وهب عظیم زاده، مهدی دهقان بنادکی، ارمین توحیدی، علی اسدی الموتی

چکیده اثر فرآوری‌های مختلف دانه ذرت بر عملکرد و فراسنجه­های خونی و شکمبه­ای 36 رأس گوساله ماده شیرخوار نژاد هلشتاین (وزن بدن 1/20±38/2 کیلوگرم) بررسی شد. تیمارها شامل ذرت کامل، ذرت آردی، ذرت بلغورشده و ذرت ورقه­شده ­با ­بخار بودند. جیره­ها از روز چهارم آزمایش همراه پنج درصد کاه خرد شده تغذیه شد. در همه گوساله­ها، برنامه تغذیه شیر به‌صورت افزایشی-کاهشی بود. گوساله­ها در 71 روزگی از شیرگیری شدند و مجموع مصرف روزانه خوراک آغازین و وزن بدن گوساله­ها تا 84 روزگی اندازه­گیری شد. مصرف خوراک آغازین و میانگین افزایش وزن روزانه در دوره قبل و بعد از شیرگیری و کل دوره به‌ترتیب برای تیمارهای ذرت بلغورشده و ذرت ورقه­شده­ با بخار به‌طور معنی­داری بیش‏‌‏تر از ذرت آردی و ذرت کامل بود (p≤0/01). در زمان از شیرگیری و در پایان آزمایش، تیمارهای ذرت بلغورشده و ذرت ورقه­شده ­با بخار میانگین وزن بدن بیش‏‌‏تری نسبت به تیمارهای ذرت کامل و ذرت آردی داشتند (p≤0/01). تیمارهای آزمایشی روی پروتئین تام سرم گوساله­ها نیز اثر معنی­دار داشتند (p<0/05). براساس نتایج این تحقیق، تغذیه گوساله­های شیرخوار با ذرت بلغورشده یا ورقه­شده­ با ­بخار ضمن افزایش مصرف خوراک باعث بهبود افزایش وزن روزانه و وزن بدن در دوره قبل و بعد از شیرخواری می­شود.

اثرات جایگزینی کنجاله سویای فرآوری ‌شده با کنجاله سویا در سطوح مختلف پروتئین خام جیره بر عملکرد گاوهای شیرده در تنش حرارتی خفیف

دوره 19، شماره 4، زمستان 1396، صفحه 751-764

https://doi.org/10.22059/jap.2018.229353.623168

مسعود نوروزی دیارجان، علی اسدی الموتی، احمد افضل‌ زاده، محسن دانش مسگران

چکیده در این مطالعه، بخشی از کنجاله سویا جایگزین کنجاله سویای فرآوری شده با حرارت در جیره گاوهای شیری تحت تنش حرارتی خفیف شد. از 32 رأس گاو هلشتاین با بیش از یک زایش با روزهای شیردهی 20 ± 110 و تولید شیر 1/4 ± 40 کیلوگرم در روز در یک طرح بلوک‌های کامل تصادفی به‌روش فاکتوریل 2×2 با چهار تیمار و هشت تکرار در دو دوره استفاده شد. جیره‌های آزمایشی حاوی دو سطح 5/15 یا 17 درصد پروتئین خام بودند که در هر کدام کنجاله سویای فرآوری شده با حرارت جایگزین بخشی از کنجاله سویا شد. هر دوره آزمایش 28 روز بود که در هفت روز آخر داده‌های دما و طوبت و عملکرد تولیدی ثبت و جهت اندازه‌گیری قابلیت هضم، فراسنجه‌های خونی و شکمبه‌ای نمونه‌برداری شد. میانگین شاخص حرارتی-رطوبتی در محدوده تنش حرارتی خفیف (دوره اول: 60/70، دوره دوم: 50/71) بود. تیمار حاوی 5/15 درصد پروتئین و کنجاله سویای فرآوری‌شده مصرف ماده خشک و ماده آلی را افزایش داد (05/0>p)، اما این اثر در جیره با 17درصد پروتئین خام و کنجاله سویای فرآوری شده مشاهده نشد. تولید و ترکیبات شیر، قابلیت هضم مواد مغذی و متغیرهای خونی بین تیمارها تفاوتی نداشت. اسید بوتیریک و اسید ایزووالریک مایع شکمبه با تغذیه کنجاله سویا فرآوری شده با حرارت افزایش یافت (05/0>p) اما غلظت این اسیدها تحت تأثیر سطح پروتئین نبود. استفاده از کنجاله سویای فرآوری شده با حرارت در سطوح پایین پروتئین اثر منفی بر تولید و ترکیب شیر نداشت و می‌تواند راهکاری مناسب برای افزایش مصرف خوراک در گاوهای شیری در تنش گرمایی خفیف باشد.

اثرات منابع مختلف کربوهیدرات‌های غیرالیافی بر تخمیر و تولید گاز منابع علوفه‌ای در شرایط برون‌تنی

دوره 19، شماره 3، پاییز 1396، صفحه 545-555

https://doi.org/10.22059/jap.2017.230768.623175

سمیه فتحی، علی اسدی الموتی، احمد افضل‌ زاده، محمدعلی نوروزیان

چکیده این آزمایش به‌منظور بررسی اثرات تخمیر منبع علوفه در تخمیر هم‌زمان با منابع مختلف کربوهیدرات‌های غیرالیافی در یک طرح پایه کاملاً تصادفی با آرایش فاکتوریل (نه تیمار و سه تکرار) انجام شد. از کاه گندم، یونجه و ذرت سیلوشده به‌عنوان منبع علوفه و از نشاسته، ساکارز و پکتین به‌عنوان اجزای مهم کربوهیدرات‌های غیرالیافی استفاده شد. 2/0 گرم از هر منبع علوفه همراه با 3/0 گرم از هر منبع کربوهیدرات‌های غیرالیافی در شرایط آزمایشگاهی به مدت 24 ساعت تخمیر شدند و طی آن الگوی تولید گاز، قابلیت هضم ظاهری، قابلیت هضم حقیقی، توده‌ی میکروبی، pH و آمونیاک اندازه‌گیری شد. منبع علوفه و کربوهیدرات به‌تنهایی هر کدام بر تولید گاز در زمان‌های مختلف انکوباسیون، قابلیت هضم ظاهری، قابلیت هضم حقیقی و همچنین آمونیاک اثر معنی‌دار داشتند (05/0 > p) هر چند اثر متقابل بین این دو منبع مشاهده نشد. برآورد سنتز توده میکروبی برای منبع کاه از سایر منابع علوفه کمتر بود (14/0 در برابر 16/0 گرم در گرم ماده خشک، 05/0 > P) اما تحت تأثیر منبع کربوهیدرات‌های غیرالیافی و یا اثر متقابل دو منبع قرار نگرفت. هم‌چنین، منابع کربوهیدرات‌های غیرالیافی اثر معنی‌داری بر pH محیط کشت داشتند (87/5 برای ساکارز در برابر 05/6 برای پکتین). نتایج این مطالعه نشان داد که اثرات کربوهیدرات‌های غیرالیافی در محیط کشت‌های هم‌زمان با منابع مختلف علوفه قابل‌پیش‌بینی و مطابق با اثرات شناخته شده در شرایط درون تنی بوده و تحت تأثیر اثرات متقابل با منبع علوفه قرار نگرفت.

اثر افزودن یونجه خشک به عنوان جاذب ر طوبت بر کیفیت تخمیر و تولید پساب در سیلاژ ذرت

دوره 15، شماره 1، تابستان 1392، صفحه 31-43

https://doi.org/10.22059/jap.2013.36601

سمیه معینی زاده، علی اکبر خادم، علی اسدی الموتی، احمد افضل زاده

چکیده هدف از انجام مطالعة حاضر، بررسی اثر یونجة خشک (به عنوان جاذب رطوبت) بر تولید پساب و کیفیت تخمیر سیلاژ ذرت بود. در طرحی کاملاً تصادفی در قالب فاکتوریل 4×3 به سه علوفة کامل ذرت با مادة خشک 3/18، 7/21 و 5/25 درصد، چهار سطح جاذب صفر، 5، 10 و 20 درصد اضافه و در سه تکرار در لوله‌هایی از جنس پلی‌وینیل کلریدی با عنوان سیلوی کوچک به مدت 90 روز سیلو شدند. با افزایش سطح استفاده از جاذب، مقادیر خاکستر و نیتروژن کل سیلاژها افزایش و الیاف نامحلول در شویندة خنثی به طور معنی‌داری کاهش یافت (05/0>P). اثر سطوح جاذب و رطوبت روی مادة خشک سیلاژها معنی‌دار بود و مادة خشک با 10 و 20 درصد جاذب بیشترین افزایش را نشان داد (05/0>P). تمام سیلاژها دارای pH مطلوب (در محدودة 79/3 تا 33/4) بودند. با وجود این، pH سیلاژها تحت تأثیر اثر متقابل رطوبت و سطح جاذب قرارگرفت (05/0>P). با افزایش سطح استفاده از جاذب، pH سیلاژها افزایش یافت اما این افزایش در سیلاژهایی با 26 درصد مادة خشک با شدت کمتری مشاهده شد. همچنین، مقادیر کربوهیدرات محلول باقی‌مانده تحت تأثیر اثر متقابل بین رطوبت و سطح جاذب قرارگرفت. بدین صورت که در سیلاژهای با 18 درصد مادة خشک اختلاف بین سطوح جاذب کمتر از اختلاف آنها در سیلاژهای با 22 و 26 درصد مادة خشک بود (05/0P<). با افزایش سطح یونجة خشک، پایداری هوازی در سیلاژهایی که رطوبت اولیة بالاتری داشتند بهبود یافت و به موازات افزایش مادة خشک اولیة علوفة ذرت، اختلاف در پایداری هوازی کمتر شد (05/0>P). با افزایش سطح یونجه در سیلاژ، تولید پساب کاهش یافت، به‌طوری‌که پساب در سیلاژهای حاوی 20 درصد یونجه خشک به صفر رسید (05/0>P). در پساب سیلاژهایی که سطوح بالاتری جاذب داشتند غلظت مادة خشک و نیتروژن بیشتر بود، اما کل مادة خشک و نیتروژن هدررفته در این تیمارها کاهش یافت. نتایج نشان داد استفاده از حداقل 10 درصد یونجة خشک باعث کاهش مؤثر پساب، بهبود پایداری هوازی و تولید ذرت سیلوشده با pH مطلوب می‌گردد.