دوره و شماره: دوره 15، شماره 2، پاییز 1392، صفحه 79-148 

تحلیل لجستیک برخی متغیرهای مؤثر بر احتمال بروز اختلال متابولیکی کاهش چربی شیر در اوایل دوره شیردهی گاوهای هلشتاین ایران

صفحه 79-88

https://doi.org/10.22059/jap.2013.51384

مریم مقدم موسی‌آبادی، همایون فرهنگ‏فر، مسلم باشتنی، علی‏رضا اقبال

چکیده در این تحقیق، از 80381 رکورد روز‌آزمون (صفات شیر، چربی، و پروتئین) سه بار دوشش 80254 رأس گاو شیری زایش اول در 427 گله که در سال‏های 1374 تا 1388 زایش داشتند، استفاده شد. براساس نسبت درصد چربی به درصد پروتئین برای ماه اول شیردهی گاوها و در‌نظر‌گرفتن نقطۀ آستانه‏ای 12/0-، متغیر وابسته به‌صورت دوتایی (کد صفر برای عدم بروز و کد یک برای بروز اختلال متابولیکی کاهش چربی شیر) تعریف گردید. مدل مختلط خطی تعمیم‌یافتۀ لجستیک با رویۀ GLIMMIX نرم‏افزار آماری SAS بر داده‏ها برازش شد. در مدل آماری، تأثیرات ثابت نوع اسپرم (داخلی یا خارجی) استفاده‌شده برای تلقیح گاوهای ماده، فصل تولید، سن زایش اول، نژاد گاو (زینه یا اصیل)، و اثر تصادفی پدر قرار داده شد. نژاد گاو بر احتمال بروز کاهش چربی شیر اثر معنی‏دار نداشت. نسبت احتمالات مقایسۀ دو سن زایش 112/1 برآورد شد که نشان می‏دهد گاوهایی که در سن کمتر از 25 ماه زایش می‏کنند 2/11 درصد احتمال بروز کاهش چربی شیر در آنها بیشتر است. برآورد نسبت احتمالات مقایسۀ فصل بهار نسبت به تابستان، پاییز، و زمستان به‏ترتیب 730/0، 722/0، و 182/1، فصل تابستان به پاییز و زمستان به‏ترتیب 987/0 و 615/1 و پاییز به زمستان 636/1 بود. احتمال بروز کاهش چربی شیر در دختران گاوهای نر داخلی در مقایسه با دختران گاوهای نر خارجی، به مقدار 8/10 درصد بیشتر بود.

نقشه‏ یابی ریزماهواره‏ای جایگاه صفات کمّی مرتبط با صفات لاشه روی کروموزوم شماره یک بلدرچین ژاپنی

صفحه 89-99

https://doi.org/10.22059/jap.2013.51386

حسن مرادیان، علی اسمعیلی‌زاده کشکوئیه، محمدرضا محمدآبادی

چکیده هدف از انجام پژوهش حاضر، شناسایی جایگاه صفات کمّی (QTL) مرتبط با صفات لاشه روی کروموزوم یک در جمعیت F2 بلدرچین ژاپنی بود. بدین‏ منظور، جمعیتی سه‌نسلی از آمیزش متقابل دو‌سویۀ سفید (تخم‏گذار) و وحشی (گوشتی) بلدرچین ژاپنی ایجاد شد. هشت جفت بلدرچین سفید و وحشی آمیزش داده شد و تعداد 34 پرنده F1 تولید شد. از تلاقی پرندگان F1 تعداد 422 پرنده F2 تولید شد. رکوردهای فنوتیپی وزن اجزای متفاوت لاشۀ پرندگان نسل F2 ثبت شدند. ژنوتیپ همۀ پرندگان هر سه نسل (472) برای هشت نشانگر ریزماهوارۀ موجود روی کروموزوم شمارۀ یک تعیین شد. آنالیز QTL به روش مکان‏یابی درون‌فاصله‏ای مبتنی بر رگرسیون انجام گردید. پس از آنالیز، QTL‏های معنی‏داری برای صفات وزن سینه، وزن لاشه، وزن سر، و درصد سینه شناسایی شد. نتایج نشان داد که یک QTL معنی‏دار با اثر ایمپرینتینگ روی کروموزوم شمارۀ یک وجود دارد که بر وزن سینه به‌عنوان قطعه‌ای با ارزش اقتصادی مؤثر است. واریانس QTL برآورد‌شده در پژوهش حاضر برای QTL‏های با اثرهای افزایشی، غلبه، و ایمپیرینتینگ به‌ترتیب در محدودۀ 8/1–3/2، 2/1–2/2، و 5/0–2/2 درصد بود.

چندشکلی اگزون شماره 2 ژن پروتئین مؤثر بر تمایز استخوانی 15 (BMP15) و ارتباط آن با صفت چندقلوزایی در بز نژاد نجدی

صفحه 101-107

https://doi.org/10.22059/jap.2013.51387

الهام جاودان، جمال فیاضی، صالح طباطبایی، محمدتقی بیگی نصیری

چکیده هدف از انجام تحقیق حاضر، بررسی چندشکلی ژن BMP15 که در کنترل شرح و بسط فولیکول در تخمدان، نرخ تخمک‏گذاری، و باروری نقش حیاتی دارد، است. نمونه‌های خون از 91 بز نجدی مربوط به سه موقعیت جغرافیایی شمال غربی، جنوب شرقی، و مرکز استان خوزستان به‌طور تصادفی انتخاب شدند. بعد از استخراج DNA، تکثیر قطعۀ 235 جفت بازی از اگزون دو ژن BMP15 با استفاده از یک جفت آغازگر اختصاصی انجام شد و قطعات مورد نظر توالی‏یابی شدند. سپس رابطۀ بین ژن مذکور و صفت چندقلوزایی با نرم‏افزار آماری SAS بررسی شد. نتایج حاصل از توالی‏یابی با نرم‏افزار Vector NTI، سه جهش در باز 529 از نوع T به G و در باز 530 از نوع C به G و در باز 576 از نوع T به C را مشخص کرد. همچنین بیشترین میانگین چندقلوزایی مربوط به الگوی AA بود. به‏طورکلی، جهش‏های نقطه‏ای یافت‌شده در ژن مورد بررسی، بر نرخ تخمک‏گذاری در بز مؤثر است. ازاین رو امید است با انتخاب براساس نشانگر بتوان صفت مطلوب چندقلوزایی را در جمعیت بز نجدی افزایش داد.

تأثیر منابع گوناگون روی بر عملکرد، غلظت مواد معدنی و فراسنجه‏های خون بره زندی

صفحه 109-115

https://doi.org/10.22059/jap.2013.51388

مختار ملاکی، محمد علی نوروزیان، علی‌اکبر خادم

چکیده تأثیر منابع گوناگون روی (آلی و معدنی) بر عملکرد، غلظت مواد معدنی، و فراسنجه‏های خون بره‏های زندی با استفاده از 18 رأس بره نر در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار بررسی شد. تیمارها عبارت بودند از: جیرۀ فاقد مکمل روی (شاهد)، جیرۀ حاوی ppm 25 روی معدنی (روی‌ـسولفات) و جیرۀ حاوی ppm 25 روی آلی (روی‌ـ‌پپتید). وزن نهایی، افزایش وزن روزانه، و مصرف خوراک بره‏هایی که در جیرۀ خود روی آلی دریافت کرده بودند از سایر تیمارها بیشتر بود و ضریب تبدیل بهتری داشتند (05/0P<). از غلظت مس و آهن در خون بره‏هایی که با جیره‏های حاوی روی (آلی و معدنی) تغذیه شدند، کاسته شد، ولی غلظت روی در خون آنها افزایش یافت (05/0P<). تعداد گلبول‏های سفید خون در بره‏های با تیمار روی‌ـ‌پپتید از سایر تیمارها کمتر بود (05/0>P). باتوجه به نتایج این مطالعه پیشنهاد می‏شود که ppm 25 روی آلی به جیرۀ بره‏های پرواری اضافه شود.

اثر لسیتین و نمک صفراوی بر عملکرد، هضم‌پذیری مواد مغذی و مورفولوژی روده در جوجه‏ های گوشتی

صفحه 117-126

https://doi.org/10.22059/jap.2013.51389

فرشته جمیلی، فرید شریعتمداری، محمدامیر کریمی ترشیزی

چکیده تأثیر امولسیفایرها در جیرۀ حاوی چربی بر عملکرد جوجه‏های گوشتی، با استفاده از 192 قطعه جوجۀ گوشتی آمیختۀ تجاری رأس 308 در شرایط پرورشی استاندارد در آزمایش فاکتوریل 3×2 با دو نوع چربی (چهار درصد روغن سویا یا ضایعات اسید چرب) و سه نوع امولسیفایر (بدون امولسیفایر، 5/0 درصد نمک صفراوی، و یک درصد لسیتین) در قالب طرح کاملاً تصادفی با شش تیمار، چهار تکرار و هشت قطعه جوجۀ گوشتی نر در هر تکرار انجام شد. افزایش وزن روزانه و ضریب تبدیل تحت تأثیر نوع چربی جیره قرار نگرفت، ولی جیره‏های حاوی روغن سویا به میزان بیشتری مصرفی شدند (05/0>P). افزایش وزن روزانه و ضریب تبدیل غذا، با افزودن امولسفایرها به جیره بهبود یافت (05/0>P). طول و عرض پرزها در دودنوم و ژژونوم، عمق کریپت در دودنوم تحت تأثیر نوع چربی قرار نگرفتند ولی عمق کریپت در ژژونوم و عرض پرز در ایلئوم پرندگانی که در جیرۀ خود اسید چرب سویا دریافت کردند، بیشتر بود (05/0>P). افزودن نمک صفرا و لسیتین به جیره، انرژی متابولیسم‌پذیر ظاهری را افزایش داد (05/0>P).به‏طورکلی، افزودن لسیتین و نمک صفراوی به جیره‏های حاوی روغن سویا یا اسید چرب آن، با افزایش سطح جذب در دئودنوم و افزایش انرژی متابولیسم‌پذیر جیره، میزان افزایش وزن روزانه، و ضریب تبدیل غذا در جوجه‏های گوشتی را بهبود می‌بخشد.

اثر سطوح متفاوت سیلی‏مارین بر عملکرد، خصوصیات لاشه و وضعیت آنتی‏اکسیدانی جوجه‏ های گوشتی

صفحه 127-138

https://doi.org/10.22059/jap.2013.51390

روح‏ الله ابراهیمی، طاهره محمدآبادی، محسن ساری، سمیه سالاری، محمدجواد ضمیری، محمدتقی بیگی نصیری

چکیده به منظور بررسی تأثیر سطوح متفاوت سیلی‏مارین (صفر، 100، و 200 میلی‏گرم در کیلوگرم جیره) بر عملکرد، خصوصیات لاشه، برخی فراسنجه‏های خونی، و وضعیت آنتی‏اکسیدانی جوجه‏های گوشتی از 120 قطعه جوجۀ گوشتی سویۀ راس 308 در سه تیمار با چهار تکرار و 10 قطعه جوجۀ گوشتی در هر تکرار در قالب طرح کاملاً تصادفی استفاده شد. نتایج آزمایش نشان‌دهندۀ آن است که استفاده از 200 میلی‏گرم سیلی‏مارین، وزن روزانه را در دورۀ آغازین افزایش و در کل دورۀ پرورش کاهش داد و ضریب تبدیل خوراک را در دورۀ آغازین، رشد، و کل دورۀ آزمایش افزایش داد (05/0P<). استفاده از سطوح 100 و 200 میلی‏گرم سیلی‏مارین در جیره، به‌ترتیب بازده لاشه و وزن نسبی سینه را افزایش داد (05/0P<). افزودن 200 میلی‏گرم سیلی‏مارین به جیره باعث افزایش معنی‏دار غلظت مالون‏دی‏آلدهید (05/0P <) و نسبت هتروفیل به لنفوسیت (01/0P<) و کاهش معنی‏دار فعالیت سوپراکسید دسموتاز (05/0P <) شد. براساس نتایج پژوهش حاضر، استفاده از سیلی‏مارین در جیرۀ جوجه‏های گوشتی در شرایط بدون تنش و بیماری، وزن نسبی لاشه و سینه را بهبود داد، ولی بر وضعیت اکسیداتیو پرنده اثری ندارد.

تأثیر استفاده از آویشن و ‌‌آنزیم کمین بر عملکرد و متابولیت‌های خون بلدرچین‌های تخم‌گذار ژاپنی

صفحه 139-148

https://doi.org/10.22059/jap.2013.51391

سهراب آذرفر، علی نوبخت، یوسف مهمان‌نواز

چکیده این آزمایش به‌منظور بررسی اثر استفاده از سطوح متفاوت گیاه دارویی آویشن (Thymus vulgaris L.)و ‌‌آنزیم کمین بر عملکرد و متابولیت‌های خون بلدرچین‏ تخم‌گذار ژاپنی با استفاده از 240 قطعه پرندۀ تخم‌گذار (شش تا دوازده‌هفتگی) در آزمایش فاکتوریل2×2 با دو سطح پودر آویشن (صفر و 75/0 درصد) و دو سطح ‌‌آنزیم کمین (صفر و 05/0 درصد) در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار و چهار تکرار و هر تکرار با 15 قطعه بلدرچین‏ مادۀ تخم‌گذار از سن شش تا یازده‌هفتگی انجام شد. اثر متقابل آویشن×‌‌آنزیم بر عملکرد تخم‌گذاری معنی‌دار نبود، ولی وزن تخم در پرندگانی که جیره‌‌های حاوی آویشن دریافت کردند، بیشتر بود (05/0>P) و میزان اسیداوریک خون و ضخامت پوستۀ تخم پرندگانی که با جیرۀ حاوی آنزیم و آویشن تغذیه شدند، افزایش یافت (05/0>P). براساس نتایج تحقیق حاضر، استفاده از آویشن و آنزیم می‌تواند تأثیرات مثبتی بر وزن تخم و ضخامت پوستۀ‌ تخم در بلدرچین‌های تخم‌گذار ژاپنی داشته باشد.