نویسنده = مرتضی ممویی

تاثیر استفاده از عصاره مریم‌گلی (Salvia officinalis) بدنبال مسمومیت تجربی با مس برعملکرد و متابولیت های خونی بلدرچین ژاپنی

دوره 22، شماره 1، بهار 1399، صفحه 143-151

https://doi.org/10.22059/jap.2019.276784.623373

اشرف مرتضایی، مرتضی ممویی، نعیم عرفانی مجد، محمدرضا قربانی

چکیده این آزمایش به منظور بررسی تاثیر استفاده از عصاره هیدروالکلی مریم‌گلی به‌دنبال مسمومیت تجربی با مس بر عملکرد و متابولیت-های خونی بلدرچین ژاپنی در قالب طرح کاملا تصادفی با 320 قطعه بلدرچین ژاپنی یک‌روزه در چهار تیمار، چهار تکرار و 20 پرنده در هر تکرا انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل: 1- شاهد (جیره پایه)، 2- جیره شاهد +750 میلی‌گرم بر کیلوگرم سولفات مس، 3- جیره شاهد +10 گرم بر کیلوگرم عصاره مریم‌گلی) و 4- جیره شاهد + 750 میلی‌گرم بر کیلوگرم سولفات مس و 10 ‌گرم بر کیلوگرم عصاره مریم‌گلی) بودند. مصرف خوراک، افزایش وزن بدن و ضریب تبدیل خوراک بصورت هفتگی اندازه‌گیری و برای دوره‌های آغازین، رشد و کل محاسبه شدند. نتایج آزمایش نشان داد که در دوره آغازین، مصرف خوراک در تیمار شاهد بالاتر از سایر تیمارها بود (0/05>P). میانگین افزایش وزن در دوره آغازین و کل دوره پرندگانی که با جیره حاوی مس تغذیه شدند کمتر از پرندگان شاهد و پرندگانی که عصاره مریم‌گلی دریافت کردند بود (0/05>P). در دوره آغازین پرندگانی که با جیره‌های حاوی عصاره مریم‌گلی تغذیه شدند در مقایسه با پرندگان تغذیه شده با جیره‌ حاوی مس، ضریب تبدیل بهتری داشتند (0/05>P). پرندگان تغذیه شده با جیره حاوی مس غلظت سرمی گلوکز و تری‌گلیسرید بالاتر و HDL و LDL پایین‌تری در مقایسه با سایر تیمارها داشتند. نتایج آزمایش حاضر نشان داد که افزودن عصاره مریم گلی به جیره بلدرچین ژاپنی سبب بهبود افزایش وزن و ضریب تبدیل خوراک در دوره آغازین شده و اثرات منفی مسمومیت با سولفات مس را کاهش می دهد.

اثر مکمل عنصر روی و ویتامین E بر باروری، جوجه درآوری بلدرچین های ژاپنی مادر و عملکرد رشد و پاسخ ایمنی نتاج آنها

دوره 19، شماره 2، تابستان 1396، صفحه 427-439

https://doi.org/10.22059/jap.2017.61923

علی آقایی، حشمت اله خسروی نیا، مرتضی مموئی، آرش آذرفر، علی شهریاری، مسعود قربانپور

چکیده به‌منظور بررسی تأثیر افزودن مکمل اکسید روی (عنصر روی در پنج سطح صفر، 40، 80، 120، 160 میلی­گرم در کیلوگرم جیره) و ویتامین E (آلفا توکوفرول استات در دو سطح صفر و 40 واحد بین­المللی در کیلوگرم جیره) بر باروری، جوجه‌درآوری بلدرچین‌های ژاپنی مادر و عملکرد رشد و پاسخ ایمنی نتاج آن‌ها، آزمایشی در قالب طرح فاکتوریل 5×2، بر پایه بلوک­های کامل تصادفی با 10 تیمار و چهار تکرار و 24 قطعه پرنده مولد (16 قطعه ماده و هشت قطعه نر) در هر تکرار انجام شد. افزودن مکمل عنصر روی و ویتامین E به جیره به طور معنی‌داری (05/0P≤) باعث بهبود جوجه‌درآوری شد، مکمل ویتامین E درصد باروری را افزایش داد (05/0P≤)، و مرگ­و­میر جنینی در مرحله دوم (10 تا 16 روزگی) بر اثر افزودن مکمل عنصر روی به طور معنی‌داری کاهش یافت (05/0P≤). ضریب تبدیل غذایی نتاج در دوره پرورش (1 تا 21 روزگی) بر اثر افزودن مکمل عنصر روی بهبود یافت و مکمل ویتامین  Eباعث بهبود ضریب تبدیل غذایی در هفته نخست پرورش نتاج آنها شد (05/0P≤). پاسخ تست ایمنی علیه تزریق SRBC در نتاج به طور معنی­داری (05/0P≤) به وسیله افزودن مکمل عنصر روی و ویتامین E افزایش یافت و مکمل عنصر روی باعث افزایش معنی­داری در میزان عنصر روی استخوان درشت نی نتاج در سن یک روزگی شد (05/0P≤). نتایج این آزمایش نشان­ داد افزودن مکمل عنصر روی و ویتامین E به جیره بلدرچین­های مادر ژاپنی می­تواند باعث بهبود جوجه درآوری و عملکرد رشد و ایمنی در جوجه­ها شود.

تأثیر استفاده از زئولیت طبیعی و نانوزئولیت در جیره بر فلور میکروبی روده، خصوصیات استخوان درشت نی و عملکرد در جوجه های گوشتی

دوره 18، شماره 2، تابستان 1395، صفحه 299-310

https://doi.org/10.22059/jap.2016.54905

نسترن شاه ابراهیمی، خلیل میرزاده، مرتضی مموئی، احمد طاطار، محمد حجتی

چکیده تأثیر زئولیت طبیعی و نانوزئولیت بر عملکرد، فلور میکروبی روده، خصوصیات استخوان درشت­نی و فراسنجههای خونی جوجههای گوشتی با استفاده از 336 قطعه جوجه گوشتی نر سویه راس 308 در قالب طرح کاملاً تصادفی با هفت تیمار، چهار تکرار و 12 قطعه جوجه در هر تکرار بررسی شد. تیمارهای آزمایشی عبارت بودند از: جیره شاهد (فاقد هر نوع زئولیت)، جیره­ حاوی زئولیت طبیعی (5/0، یک و 5/1 درصد) و جیره­ حاوی نانوزئولیت (5/0، یک و 5/1 درصد). استفاده از سطوح یاد شده زئولیت و نانوزئولیت تأثیر معنیداری بر وزن سینه، ران­ها، کبد، چربی محوطه­بطنی، سنگدان و بازده لاشه نداشت. افزودن زئولیت و نانوزئولیت به جیره سبب کاهش معنیدار تعداد کل باکتریها و باکتری اشریشیاکلی شد (05/0>P). وزن، طول، حجم و چگالی استخوان درشت­نی در حالت تازه و خشک و همچنین وزن خاکستر درشت­نی تحت تأثیر جیرههای آزمایشی قرار نگرفت. میزان فسفر، آلکالینفسفاتاز و آلانینآمینوترانسفراز سرم خون پرندگانی که در جیره خود نانوزئولیت دریافت کردند، بیشتر از پرندگان مربوط به تیمار شاهد بود  (05/0>P). داده­ها نشان داد که افزودن نانوزئولیت به جیره­غذایی جوجه­های گوشتی، منجر به بهبود وضعیت فلور باکتریایی روده و افزایش فعالیت آنزیم­های شاخص کبدی می­شود.

بررسی تأثیر مصرف لسیتین سویا در رقیق کننده تریس بر کیفیت و ماندگاری اسپرم قوچ

دوره 18، شماره 2، تابستان 1395، صفحه 367-375

https://doi.org/10.22059/jap.2016.55815

معصومه منطقی، مرتضی مموئی، صالح طباطبائی وکیلی، جمال فیاضی، خلیل میرزاده

چکیده تأثیر استفاده از مقادیر مختلف لسیتین سویا به جای زرده‌ تخم‌مرغ برای محافظت از اسپرماتوزوئید قوچ در زمانیک ساعت پس از اسپرم‌گیری و نیز 24و48 ساعت پس از ذخیره ­کردن منی در پنج درجه سانتی­گراد بررسی شد. از10 رأس قوچ با سن دو تا سه سال و میانگین وزن (4±)64کیلوگرم، هفته­ای یک بار به مدت هشت هفته اسپرم­گیری شد. نمونه­ها مخلوط و به چهار قسمت مساوی تقسیم شد. هر قسمت با یکی از رقیق­کننده­های­ پایه تریس و چهار تیمار حاوی 5/0، یک و 5/1 درصد لسیتین­ سویا و 14 درصد زرده‌ تخم‌مرغ رقیق شده و درصد تحرک، زنده­مانی، ناهنجاری­های مورفولوژیکی و سلامت غشای اسپرم­ و نیز pH منی در آن­ها تعیین شد. نتایج نشان داد که میزان تحرک و زنده­مانی اسپرم در زمان اول در تیمار 5/1 درصد لسیتین سویا بهتر بود (05/0P<). در زمان 48 ساعت پس از ذخیره کردن در تیمارهای یک و 5/1 درصد لسیتین سویا زنده­مانی اسپرم در مقایسه با زرده ‌تخم‌مرغ بهتر بود (05/0P<). به‌طورکلی، لسیتین سویا یک جایگزین مناسب برای زرده‌ تخم‌مرغ بوده و موجب بهبود کیفیت مایع منی در زمان­های مورد مطالعه می­شود. باتوجه به محدودیت‌های موجود در استفاده از زرده ‌تخم‌مرغ به عنوان یک منبع حیوانی در رقیق‌کننده قوچ، استفاده از لسیتین سویا به عنوان یک منبع گیاهی پیشنهاد می­شود.

تأثیر آلبومین سرم گاوی (BSA) بر فراسنجه های جنبایی اسپرم و باروری خروس بومی

دوره 18، شماره 2، تابستان 1395، صفحه 397-408

https://doi.org/10.22059/jap.2016.55047

صالح طباطبائی وکیلی، مرتضی مموئی

چکیده هدف از انجام تحقیق حاضر، بررسی اثر آلبومین سرم گاوی (BSA) بر تحرک و باروری اسپرم خروس با استفاده از 20 قطعه خروس و 48 قطعه مرغ بومی بود. منی جمع­آوری شده از خروس­ها با هم مخلوط شدند. برای آزمایش اول، منی مخلوط پس از رقیق‌سازی به چهار قسمت تقسیم شد. تیمارها عبارت بودند از منی رقیق شده بدون BSA و دارای یک درصد BSA. در هر گروه، ارزیابی تحرک اسپرم طی 30 دقیق پس از اسپرم‌گیری و 24 ساعت پس از نگهداری منی در دمای چهار درجه سلسیوس انجام شد. ارزیابی فراسنجه­های تحرک اسپرم­ها با روش کامپیوتری (کاسا) و میکروسکوپی (روش معمول) انجام گرفت. برای آزمایش دوم، مرغ­ها به چهار گروه با 12 قطعه مرغ در هر گروه تقسیم شدند و منی رقیق شده تازه بدون BSA و دارای یک درصد BSA و نیز منی رقیق ذخیره شده 24 ساعته بدون BSA و حاوی یک درصد BSA را با تلقیح مصنوعی دریافت کردند. پس از انکوباسیون تخم­مرغ­ها، میزان تخم­های بارور در هر تیمار ثبت شد. سطح یک درصد BSA تأثیری بر تحرک اسپرم و باروری آن در منی تازه نداشت، اما 24 ساعت پس از نگهداری منی به حالت مایع، BSA باعث حفظ تحرک (50/71 در مقابل 62/28 درصد) و باروری (44/61 در مقابل 43/34 درصد) اسپرم­ها شد (05/0P<). براساس نتایج حاصل، افزودن BSA به منی رقیق شده، تحرک و باروری اسپرم خروس بومیرا پس از 24 ساعت نگهداری در دمای چهار درجه سلسیوس بهبود بخشید.