نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• علیرضا علیپور ¹
• تقی قورچی ²
• عبدالحکیم توغدری ³
• محسن ساری ⁴

¹ گروه تغذیه دام طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. رایانامه: Alireza.alipour_s99@gau.ac.ir

² نویسنده مسئول، گروه تغذیه دام طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. رایانامه: Ghoorchi@gau.ac.ir

³ گروه تغذیه دام طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. رایانامه: Toghdory@gau.ac.ir

⁴ گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران. رایانامه: M.sari@asnrukh.ac.ir

چکیده

هدف: در صنعت پرورش گوساله‌های شیرخوار، نرخ بالای بروز بیماری‌های اسهال و پنومونی همراه با رشد ناکافی، از مهم‌ترین چالش‌ها به شمار می‌رود که منجر به افزایش هزینه‌های درمانی، تلفات و کاهش سودآوری می‌گردد؛ با توجه به نقش کلیدی انرژی جیره در تقویت سیستم ایمنی، عملکرد رشد و سلامت کبد در دوره شیرخوارگی، این مطالعه با هدف بررسی اثرات افزودن سطوح مختلف مکمل لیپیدول و پودر چربی به جیره گوساله‌های شیرخوار بر شاخص‌های رشد، پارامترهای هماتولوژیک و بیوشیمیایی کبد، علائم حیاتی و میزان بروز بیماری‌های اسهال و پنومونی انجام شد تا راهکاری مؤثر برای بهبود عملکرد و کاهش بیماری‌ها ارائه نماید.
روش پژوهش: در این مطالعه تعداد 36 رأس گوساله شیرخوار هلشتاین با سن 2 ±5 روز به­صورت تصادفی به چهار تیمار آزمایشی اختصاص داده شدند. تیمارهای آزمایشی شامل 1- جیره پایه حاوی 15/0 درصد مکمل لیپیدول و بدون افزودن پودر چربی، 2- جیره پایه حاوی 15/0 درصد مکمل لیپیدول به همراه سه درصد پودر چربی، 3- جیره پایه حاوی 3/0 درصد مکمل لیپیدول و بدون افزودن درصد پودر چربی، 4- جیره پایه حاوی 3/0 درصد مکمل لیپیدول به همراه سه درصد پودر چربی بود که به­صورت آزمایش فاکتوریل 2×2 در قالب طرح کاملاً تصادفی موردبررسی قرار گرفت. وزن گوساله‌ها در ابتدا و پایان دوره، مصرف ماده خشک روزانه ثبت گردید. هم‌چنین در دو زمان ۳۰ و ۶۰ روزگی، شاخص‌های فیزیولوژیکی شامل نرخ تنفس، ضربان قلب و دمای رکتوم اندازه‌گیری شد. نمونه‌های خون برای تعیین  فراسنجه­های هماتولوژی (شمارش گلبول‌های سفید و قرمز، هموگلوبین و هماتوکریت) و آنزیم‌های کبدی (آسپارتات ترانس‌آمیناز و آلانین ترانس‌آمیناز) به­همراه غلظت اوره سرمی در ساعت هشت صبح جمع‌آوری شدند. میزان بروز بیماری‌های شایع اسهال و پنومونی در طول دوره پرورش نیز به­دقت پایش و تحلیل آماری نسبت احتمال ابتلا (Odds Ratio) انجام گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که افزودن 15/0 درصد مکمل لیپیدول به جیره، چه به تنهایی و چه همراه با سه درصد پودر چربی، به شکل معنی‌داری وزن نهایی گوساله‌ها را بهبود بخشید، درحالی‌که سطح بالاتر مکمل لیپیدول (3/0 درصد) چنین اثری نداشت. شاخص‌های عملکرد شامل افزایش وزن پایانی، مصرف ماده خشک و ضریب تبدیل غذایی در تیمارهای مختلف تفاوت آماری معنی­داری نشان ندادند. از نظر فراسنجه‌های هماتولوژیک، بین گروه‌ها اختلاف مشاهده نشد، اما فعالیت آنزیم آسپارتات ترانس‌آمیناز و میزان اوره سرمی در گروهی که 3/0 درصد مکمل لیپیدول به­همراه سه درصد پودر چربی دریافت کرد، به­طور قابل‌توجهی افزایش یافت. که نشان‌دهنده افزایش بار متابولیک کبد در این گروه است. علائم حیاتی شامل نرخ تنفس، ضربان قلب و دمای رکتوم نیز در سنین ۳۰ و ۶۰ روزگی در تمامی تیمارها در محدوده فیزیولوژیک طبیعی باقی ماند و تغییر معنی‌داری نداشت. بررسی شیوع بیماری‌های اسهال و پنومونی نیز نشان داد که استفاده از سطوح مختلف مکمل لیپیدول و پودر چربی تأثیر معنی‌داری بر کاهش یا افزایش ریسک ابتلا به این بیماری‌ها ندارد. دامنه اطمینان وسیع نسبت احتمال ابتلا و همپوشانی آن با عدد یک، بیانگر عدم تأثیر بیولوژیکی معنی­دار این مکمل‌ها بر وضعیت ایمنی و حساسیت به بیماری در شرایط آزمایش است.
نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش نشان  داد که افزودن 15/0 درصد مکمل لیپیدول به جیره گوساله‌های شیرخوار می‌تواند به بهبود رشد بدون ایجاد اثرات منفی فیزیولوژیکی یا افزایش ریسک بیماری کمک کند. سطح بالاتر لیپیدول به همراه پودر چربی ممکن است باعث افزایش بار متابولیکی کبد و تغییراتی در شاخص‌های بیوشیمیایی شود که به احتمال زیاد ناشی از افزایش فعالیت متابولیک و پردازش چربی است. از سوی دیگر، تغییرات فراسنجه‌های هماتولوژیک و علائم حیاتی در محدوده طبیعی باقی‌مانده و نشانه‌ای از بروز استرس فیزیولوژیک یا اختلالات قابل‌توجه در حیوانات نبود. با توجه به نتایج حاصل توصیه می‌شود سطح 15/0 درصد مکمل لیپیدول به‌عنوان میزان بهینه در جیره گوساله‌های شیرخوار برای ارتقای عملکرد رشد بدون مخاطره فیزیولوژیک استفاده گردد. 

کلیدواژه‌ها

• اسیدهای چرب
• لیپیدول
• گوساله شیرخوار
• مکمل چربی
• نسبت بخت

عنوان مقاله [English]

Studying the effect of using Lysophospholipids (Lipidol) and fat powder supplements on performance and health indicators in suckling Holstein calves

نویسندگان [English]

• Alireza Alipour ¹
• Taghi Ghoorchi ²
• Abdolhakim Toghdory ³
• Mohsen Sari ⁴

¹ Department of Animal and Poultry Nutrition, Animal Science Faculty, Gorgan University of Agricultural Science and Natural Resources, Gorgan, Iran. E-mail: Alireza.alipour_s99@gau.ac.ir

² Corresponding Author, Department of Animal and Poultry Nutrition, Animal Science Faculty, Gorgan University of Agricultural Science and Natural Resources, Gorgan, Iran. E-mail: Ghoorchi@gau.ac.ir

³ Department of Animal and Poultry Nutrition, Animal Science Faculty, Gorgan University of Agricultural Science and Natural Resources, Gorgan, Iran. E-mail: Toghdory@gau.ac.ir

⁴ Department of Animal Science, Faculty of Animal Science and Food Technology, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran. E-mail: M.sari@asnrukh.ac.ir

چکیده [English]

Objective: High incidences of diarrhea and pneumonia, along with suboptimal growth, remain major challenges in the calf-rearing industry, leading to increased treatment costs, elevated mortality rates, and reduced profitability. Considering the crucial role of dietary energy in supporting immune function, promoting growth performance, and maintaining liver health during the pre-weaning period, this study aimed to evaluate the effects of supplementing dairy calf diets with varying levels of Lipidol and fat powder on growth performance, hematological and hepatic biochemical parameters, vital signs, and the incidence of diarrhea and pneumonia. The ultimate objective was to identify an effective nutritional strategy to enhance performance and reduce disease occurrence in pre-weaned calves.
Method: In this study, thirty-six Holstein suckling calves (5 ± 2 days of age) were randomly allocated to four experimental treatments in a 2 × 2 factorial arrangement within a completely randomized design. The treatments consisted of a basal diet supplemented with either 0.15% or 0.30% Lipidol in combination with either 0% or 3% added fat powder. Body weight was recorded at the beginning and end of the experimental period, and daily dry matter intake was measured throughout the study. Physiological parameters, including respiratory rate, heart rate, and rectal temperature, were assessed at 30 and 60 days of age. Blood samples were collected at 08:00 h to evaluate hematological parameters (white blood cell count, red blood cell count, hemoglobin concentration, and hematocrit), liver enzyme activities (aspartate aminotransferase and alanine aminotransferase), and serum urea concentration. The incidence of common diseases, including diarrhea and pneumonia, was monitored throughout the rearing period and analyzed statistically using odds ratio estimates.
Results: The results demonstrated that supplementation with 0.15% Lipidol, either alone or in combination with 3% fat powder, significantly increased final body weight compared with the other treatments. In contrast, supplementation with 0.30% Lipidol did not produce a comparable effect. Growth performance parameters, including total weight gain, dry matter intake, and feed conversion ratio, were not significantly affected by treatment. Hematological variables did not differ significantly among experimental groups. However, calves receiving 0.30% Lipidol combined with 3% fat powder exhibited significantly higher (p < 0.05) aspartate aminotransferase activity and serum urea concentrations, suggesting a greater metabolic burden on the liver under this treatment. Physiological parameters, including respiratory rate, heart rate, and rectal temperature, remained within normal physiological ranges at both 30 and 60 days of age, with no significant differences observed among treatments.
Conclusion: The findings of this study indicate that dietary supplementation with 0.15% Lipidol enhances growth performance in suckling calves without inducing adverse physiological effects or increasing disease incidence. In contrast, the higher supplementation level (0.30%), particularly when combined with fat powder, was associated with elevated liver enzyme activity and serum urea concentrations, suggesting an increased hepatic metabolic load, likely related to intensified lipid metabolism.Hematological parameters and physiological indicators remained within normal ranges across all treatments, indicating no evidence of systemic stress or clinical disorders. Overall, these results suggest that supplementation with 0.15% Lipidol represents an optimal inclusion level for improving growth performance in suckling calves while minimizing potential metabolic risks.

کلیدواژه‌ها [English]

• Fatty acids
• Lipidol
• suckling calf
• Fat supplement
• Odds ratio