قیمت‌گذاری شیر در ایران: چالش‌ها و راهکارها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه صنعتی اصفهان، تخصص: استراتژهای انتخاب/ جنبه‌های اقتصادی دامپروری و اصلاح دام/ جنبه‌های اقتصادی اصلاح دام و مدیریت گاوهای شیری/ شاخص های ژنتیکی – اقتصادی/ تدوین استراتژی‌های اصلاح دام/ ارزیابی ژنتیکی/ تجزیه و تحلیل‌های آماری

2 مدیر عامل شرکت تدارکاتی کاله (پل)

3 مدیر برنامه‌ریزی و کنترل، شرکت تدارکاتی کاله (پل)، تهران

4 مدیر خرید و بهبود شیر شرکت تدارکاتی کاله (پل)

چکیده

هدف از این تحقیق، بررسی هزینه تولید، قیمت فروش و روش قیمت گذاری شیر در ایران در مقایسه با سایر کشورهای دنیا بود. برای این منظور، از اطلاعات اقتصادی و تولیدی جمع آوری شده از شبکه خبری و اطلاع رسانی صنعت مرغداری و دامپروری کشور، مرکز اصلاح نژاد دام و بهبود تولیدات دامی کشور، سازمان ملی استاندارد، انجمن صنایع لبنی ایران، فدارسیون جهانی شیر و شبکه جهانی مقایسه دامداری ها در سال 1394 استفاده شد. نادیده گرفتن پروتئین، سلول های سوماتیک و دمای شیر، مقطعی و نامناسب بودن روش قیمت‌گذاری چربی و بار میکروبی همراه با پایین بودن سطوح پایه چربی (2/3 درصد) و پروتئین (3 درصد) در تعریف شیر استاندارد در مقایسه با میانگین بین المللی (8/3 درصد چربی و 3/3 درصد پروتئین) از مهمترین معایب روش فعلی قیمت‌گذاری شیر در ایران محسوب می شوند. نتایج نشان داد به دلیل کم توجهی به کیفیت، تفاوت قیمت خرید شیر خام در ایران تنها 1400 ریال و با این حال و به طور متوسط 2500 ریال از میانگین بین المللی بیشتر بود. با این وجود، شاخص بین المللی نسبت قیمت شیر استاندارد به خوراک نشان داد دامداری های ایران مشابه سایر دنیا در شرایط پایدار قرار ندارند. در پایان، برای برون رفت از چالش‌های موجود، یک رابطه کلی برای پرداخت مبتنی بر کیفیت (ترکیبات و بهداشت) ارائه شد. نتایج این تحقیق می تواند به تعامل بهتر دامداران و کارخانه های لبنی کمک کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Milk pricing system in Iran: challenges and solutions

چکیده [English]

Objective of this study was to investigate milk production cost, milk sale price and pricing system of Iran in comparison with other countries. To do this, production data and economic information gathered by news and information technology of Iranian poultry and livestock industries ( ITPNews), Animal Breeding Center of Iran, Iranian National Standards Organization, Iran Dairy Industries Society, International Dairy Federation and International Farm Comparison Network (IFCN) Dairy in 2015, were used. Ignoring milk protein, somatic cell count and temperature as well as occasional and inappropriate payment for milk fat and total bacterial count along with low base levels for standard milk fat (3.2) and protein (3.0) percentages comparing with international averages ( 3.8 % fat and 3.3% protein) were the main drawbacks of Iran current milk payment system. The results showed that because of paying less attention to the quality, the difference in raw milk payment price was about US$ 0.04. However, it was roughly US$ 0.07 higher that the IFCN milk price indicator. Nevertheless, the IFCN milk: feed price ratio showed that Iran dairy farms similar to international ones were not in a sustainable situation. Finally, to solve the issues, a (compositional and hygienic( quality based milk payment system has been presented. Results obtained in the study can be useful to improve interactions between dairy farmers and factories.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cost
  • fat
  • Hygiene
  • Milk
  • Price
  • protein
 
شادپرور ع ا، امام جمعه ن و چیذری الف (1376) بررسی ضرایب اقتصادی تولید شیر، درصد چربی شیر و طول عمر گله گاوهای شیری در ایران. مجله علوم و صنایع کشاورزی. 11 (2): 93-108
رزم کبیر م، نجاتی جوارمی الف، مرادی شهر بابک م، رشیدی الف و صیاد نژاد م ب (1388) برآورد روند ژنتیکی صفات تولیدی گاوهای هلشتاین ایران. مجله علوم دامی ایران. 40 (1): 11-7.
صاحب هنر م، مرادی شهر بابک م، میرائی اشتیانی س ر و صیاد نژاد م ب (1389) برآورد روند ژنتیکی صفات تولیدی و تعیین برخی عوامل تأثیرگذار بر آن در گاوهای هلشتاین ایران. مجله علوم دامی ایران. 42 (2): 184-173.
4. Ahangaran H, Ghorbani GR, Khorvash M, Sadeghi-Sefidmazgi A and Beyranvand H (2013) Heat stress effects during different seasons on milk production in dairy cattle of Isfahan. Proceeding 2nd International Conference on Agriculture and Natural Resources.
5. CDC (2016) Canadian Dairy Commission [Online]. Available at https://www.cdc-ccl.gc.ca CDC/index-eng.php?id=3811 (accessed  5 July 2016).
6. Dekkers JCM (2003) Design and economics of animal breeding strategies. Iowa State University, Iowa, USA.
7. Esmaeili M, Khorvash M, Ghorbani GR, Nasrollahi SM and Saebi M (2016) Variation of TMR particle size and physical characteristics in commercial Iranian Holstein dairies and effects on eating behaviour, chewing activity, and milk production. Livestock Science 191: 22–28.
8. Dekkers JCM and Gibson JP (1998) Applying breeding objectives to dairy cattle improvement. Journal of Dairy Science 81:19–35.
9. Hassanvand-Javanmard S,  Sadeghi-Sefidmazgi A, Hassanvand S, Dadpasand D, Alikhani M, and Amer RP (2016) Genetic and phenotypic analysis for profitability in Iranian Holsteins. Canadian Journal of Animal Science [Online]. Available at http://www.nrcresearchpress.com/ doi/abs/10.1139/CJAS-2016-0031#.WINf5-k9Lyo (accessed 9 December 2016).
10. IDF (2015) International Dairy Federation [Online]. Available at http://www.fil-idf.org. (accessed 15 May 2015).
11. IFCN Dairy (2016) International Farm Comparison Dairy Network [Online]. Available at https://www.ifcndairy.org. (accessed 10 June 2016).
12. Sadeghi-Sefidmazgi A, Moradi-Shahrbabak M, Nejati-Javaremi A, Miraei-Ashtiani SR and Amer PR (2012) Breeding objectives for Holstein dairy cattle in Iran. Journal of Dairy Science 95:3406–3418.
13. USDA-AMS (2016) United State Department of Agriculture- Agricultural Marketing Service [Online]. Available at https://www.ams.usda. gov/mnreports/dymclassprices (accessed 10 June 2016).