تأثیر تغذیه سطوح مختلف مکمل ورمی‌هوموس بر عملکرد رشد و کیفیت گوشت جوجه‌‌های گوشتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد، گروه علوم طیور، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استادیار، گروه علوم طیور، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

به منظور ارزیابی اثر تغذیة سطوح مختلف مکمل ورمی‌هوموس (به منزلة منبع اسید هیومیک) بر عملکرد جوجة گوشتی، آزمایشی با استفاده از ۲۴۰ قطعه جوجة گوشتی (راس ۳۰۸) در قالب طرحی کاملاً تصادفی با چهار تیمار (شامل سطوح صفر، 5/0، 1 و 5/1 درصد ورمی‎هوموس) و پنج تکرار و تعداد دوازده قطعه جوجه در هر تکرار به مدت 42 روز اجرا شد. اثر تیمارهای آزمایشی بر عملکرد، بازده لاشه، وزن نسبی اندام‌های داخلی، غلظت کلسیم و فسفر سرم و میزان خاکستر استخوان درشت‌نی معنا‌دار نبود. افزایش سطح ورمی‌هوموس تا 1 درصد جیره باعث کاهش خطیpH  گوشت سینه شد (05/0>P)، اما در سطح 5/1 درصد pH را افزایش داد. سطوح 1 و 5/1 درصد مکمل ورمی‌هوموس در جیره مقدار pH گوشت ران را در مقایسه با گروه‌های شاهد و 5/0 درصد افزایش داد (01/0P<). غلظت مالون دی‌آلدئید در گوشت ران تازه و نگهداری شده با افزایش سطح مکمل ورمی‌هوموس در جیره به طور خطی کاهش یافت، اما در گوشت سینه به صورت درجة دو تغییر کرد (01/0P<). با افزایش سطح مکمل ورمی‌هوموس در جیره، میزان ظرفیت نگهداری آب به طور خطی افزایش یافت (01/0P<). افزودن 1 درصد ورمی‌هوموس در جیره، سبب بهبود رنگ، بو، آبداری و پذیرش کلی عضلة سینه در مقایسه با تیمار شاهد شد (05/0P<)، اما بر صفات حسی گوشت ران اثر نداشت. براساس نتایج تحقیق حاضر، تغذیة مکمل ورمی‌هوموس تا سطح 1 درصد جیره بدون کاهش عملکرد سبب بهبود کیفیت، طعم و مزة گوشت سینه می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of feeding different levels of dietary vermi-humus on growth performance and meat quality in broiler chickens

نویسندگان [English]

  • Hamid Reza Khajavi 1
  • Mohammad Amir Torshizi 2
  • Hamed Ahmadi 2
1 M.Sc. Student, Department of Poultry Science, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Poultry Science, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

In order to evaluate the effect of feeding different levels of vermi-humus supplement (as a source of humic acid) on the performance of broiler chickens an experiment was conducted using 240 broiler chickens (Ross 308) in a completely randomized design by four treatments (vermi-humus levels of 0, 0.5, 1 and 1.5 percent) and five replicates of 12 chickens per each for 42 day. The experimental treatments had no significant effect on the growth performance, carcass percentage, internal organs weights, serum concentrations of calcium and phosphorus and tibia bone ash. Increasing the levels of vermi-humus up to one percent of diet resulted in linear decline in pH of breast meat (P<0.05), although the level of 1.5 percent increased the pH value. The thigh meat pH increased at 1 and 1.5 percent levels of vermi-humus supplementation in diet compared to control and 0.5 percent groups. The concentration of malon dialdehyde of fresh and preserved thigh meat decreased linearly with increasing the levels of vermi-humus supplementation in diet, while the malon dialdehyde of breast meat changed in quadratic manner (P<0.01). Water holding capacity of meat increased linearly with enhancement of level of vermi-humus supplement in the diet (P<0.01). Addition of vermi-humus at the level of one percent in diet leads to improvements in the color, smell, juiciness and overall acceptance of breast meat compared to the control (P<0.05), but these parameters had not affected in thigh meat. The results showed that feeding vermi-humus up to one percent of diet could improve the breast meat quality, taste and flavor without adverse effect on performance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Humic Acid
  • Meat quality
  • sensory characteristics
  • vermi-humus
  • water holding capacity
۱. ﺳﺎﺗﯽ ت (1385) ﭘﺮورش کرم‌های ﻣﻮﻟﺪ ورﻣﯽ‌ﮐﻤﭙﻮﺳﺖ و ﮐﺸﺎورزی ﭘﺎﯾﺪار. (ﺗﺮجمة ﻋﻠﯿﺨﺎﻧﯽ ح) ﺗﻬﺮان: آﯾﯿﮋ. ۱۶۴ص.
۲. سلطانی‌زاده ن و کدیور م (1390) شیمی و فناوری گوشت و فرآورده‏های گوشتی. چاپ اول. مرکز نشر دانشگاه صنعتی اصفهان.
3. سردشتی ع و محمدیان مقدم س (۱۳۸۶) تعیین ظرفیت تبادلی کاتیونی اسید هیومیک استخراج شده از خاک جنگلی نهارخوران گرگان، نسبت به یون­های 2+Cd، 2+Pb و 2+Ni به روش ناپیوسته ظرفی در محیط آبی. نشر شیمی و مهندسی شیمی ایران، شماره ۳، صفحه ۹.
 
4. Aiken GR, McKnight DM, Wershaw RL and MacCarthy P (1985) Humic substances in soil, sediment, and water-geochemistry, isolation, and characterization. Wiley, New York. USA.
5. Aksu MI, Karaoglu M, Kaya M, Esenbuga N and Macit M (2005) Effect of dietary humate on the pH, TBARS and microbiological properties of vacuum and aerobic packed breast and drumstick meats of broilers. Science of Food and Agriculture. 85(9): 1485-1491.
6. Avci M, Denek N and Kaplan O (2007) Effects of humic acid at different levels on growth performance, carcass yields and some biochemical parameters of quails. Animal and Veterinary Advances. 6(1): 1-4.
7. Bailey CA, White KE and Donke SL (1996) Evaluation of Menefee humate on the performance of broilers. Poultry Science. 75(Suppl. 1): 84. (Abstr).
8. Barbut S (1993) Colour measurements for evaluating the pale soft exudative (PSE) occurrence in turkey meat. Food Research International. 26(1): 39-43.
9. Botsoglou N, Papageorgiou G, Nikolakakis I, Florou-Paneri P, Giannenas I, Dotas V and Sinapis E (2004) Effect of dietary dried tomato pulp on oxidative stability of Japanese quail meat. Agricultural and Food Chemistry. 52(10): 2982-2988. 
10. Boulianne M and King AJ (1998) Meat color and biochemical characteristics of unaccepted dark-colored broiler chicken carcasses. Food Science. 63(5): 759-762.
11. Castellini C, Mugnai C and DalBosco A (2002) Effect of organic production system on broiler carcass and meat quality. Meat Science. 60(3): 219-225.
12. Donoghue J (2003) Antibiotic residues in poultry tissues and eggs: Human health concerns. Poultry Science. 82(4): 618-621.
13. Huck JA, Porter N and Bushed ME (1991) Effect of humates on microbial activity. General Microbiology. 137: 2321-2329. 
14. Ji F, McGlone JJ and Kim SW (2006) Effects of dietary humic substances on pig growth performance, carcass characteristics and ammonia emission. Animal Science. 84(9): 2482-2490.
15. Le Bihan-Duval E, Debut M, Berri CM, Sellier N, Sante-Lhoutellier V, Jego Y and Beaumont C (2008) Chicken meat quality: genetic variability and relationship with growth and muscle characteristics. BMC Genetic. 9: 53.
16. Lyon BG, Smith DP, Lyon CE and Savage EM (2004) Effect of diet and feed withdrawal on sensory descriptive and instrumental profiles of broiler breast fillets. Poultry Science. 83(2): 275-281.
17. Nagaraju R, Reddy B, Gloridoss R, Suresh B and Ramesh C (2014) Effect of dietary supplementation of humic acids on performance of broilers. Karnataka Veterinary Animal Fisheries Sciences University. 84: 447-452.
18. Rath N, Huff W and Huff G (2006) Effects of humic acid on broiler chickens. Poultry Science. 85(3): 410-414.
19. Wang Q, Chen Y, Yoo J, Kim H, Cho J and Kim I (2008) Effects of supplemental humic substances on growth performance, blood characteristics and meat quality in finishing pigs. Livestock Science. 117(2-3): 270-274.
20. Zouari N, Elgharbi F, Fakhfakh N, Ben Bacha A, Gargouri Y and Miled N (2010) Effect of dietary vitamin E supplementation on lipid and color stability of chicken thigh meat. African Journal of Biotechnology. 9(15): 2276-2283.