دانشگاه تهران، دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان تولیدات دامی 2008-6776 28 3 2026 09 23 Management indicators of calving, body condition score, and incidence of metabolic diseases in Holstein dairy herds during summer and winter in Isfahan province شاخص‌های مدیریتی مرتبط با زایش، نمره وضعیت بدنی و بروز بیماری­های متابولیک در گله‌های گاو شیری هلشتاین در طی تابستان و زمستان در استان اصفهان 349 364 108347 10.22059/jap.2026.410083.623897 FA عباس رجایی راد نویسنده مسئول، گروه علوم دامی، گرایش تغذیه نشخوارکنندگان، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. رایانامه: rajaeerad@iut.ac.ir 0000-0001-9392-8948 غلامرضا قربانی گروه علوم دامی، گرایش تغذیه نشخوارکنندگان، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. رایانامه : ghorbani@iut.ac.ir 0000-0002-2136-6090 محمد چوپانی گروه علوم دامی، گرایش فیزیولوژی دام، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. رایانامه: m.choupani@ag.iut.ac.ir 0000-0001-6306-2397 علی جبارزارع گروه علوم دامی، گرایش ژنتیک و اصلاح نژاد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. رایانامه: ali.jabar1121@gmail.com 0009-0006-4825-3682 Journal Article 2026 02 01 Objective: Heat stress in dairy cows is a common problem that affects metabolic balance, transition period management indices, and postpartum health, particularly in hot and dry areas, such as Isfahan province, Iran. This study aimed to evaluate the effects of season (summer vs. winter) and the severity of heat stress on calving-related management indices, body condition, metabolic disorders, serum calcium status, and reproductive outcomes in Holstein dairy herds in Isfahan province.Method: The study was conducted as a completely randomized design in four industrial Holstein dairy herds in Isfahan Province, Iran, during summer and winter seasons, with 855 dairy cows. Daily meteorological data were recorded to calculate the temperature–humidity index (THI). Body condition score (BCS) at calving, gestation length, dry period length, colostrum yield, incidence of metabolic disorders (retained placenta, metritis, hypocalcemia, and ketosis), culling rate up to 60 days postpartum, and conception rate at first AI were recorded. Serum calcium concentration was measured at calving and on day 3 postpartum, and serum beta-hydroxybutyrate concentration was measured on day 10 postpartum. The data were analyzed with appropriate statistical models, considering the effect of season, herd, parity, and their interactions. All statistical assumptions including normality of residuals and homogeneity of variances were tested and confirmed before final analysis.Results: THI values ranged from 74 to 82 during the summer, suggesting moderate to severe heat stress. Gestation length was shorter in primiparous cows than in multiparous cow within each herd (P<0.05). Body condition score at calving was influenced by herd management (P<0.05). Colostrum yield was lower in multiparous cows compared to primiparous cows (P<0.05), and tended to decrease during the summer season (P=0.07). Dry period length also decreased during the summer (P<0.05). The incidence of retained placenta and metritis was influenced by season, herd, and parity, with the highest incidence in the winter season (P<0.05). While dystocia was higher in summer (P<0.05), serum calcium concentration was lower in summer than in winter (P<0.05). The prevalence of hypocalcemia and ketosis, especially in multiparous cows, was also higher in summer (P<0.05). The culling rate up to 60 days postpartum was higher in Herd C during both seasons.Conclusion: Findings of this study showed that herd management and lactation parity differences were significant factors in the occurrence of metabolic disorders and calving-related factors; heat stress reduced the occurrence of retained placenta and metritis, but limited dry period length and colostrum yield in dairy cows. هدف: تنش گرمایی یکی از مهم‌ترین عوامل محدودکننده سلامت و بهره‌وری گاوهای شیری در مناطق گرم و خشک ایران، به‌ویژه استان اصفهان، محسوب می‌شود و می‌تواند شاخص‌های مدیریتی دوره انتقال، وضعیت بدنی، تعادل متابولیکی و بروز بیماری‌های پس از زایش را تحت تأثیر قرار دهد. هدف از این مطالعه بررسی اثر فصل (تابستان و زمستان) بر شاخص‌های مدیریتی زمان زایش، وضعیت بدنی، ناهنجاری‌های متابولیک پس از زایش، وضعیت کلسیم خون و پیامدهای تولیدمثلی در گله‌های صنعتی گاو شیری هلشتاین استان اصفهان بود.روش پژوهش: این پژوهش در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار گاوداری صنعتی هلشتاین استان اصفهان طی دو فصل تابستان و زمستان با ۸۵۵ رأس گاو شیری انجام شد. داده‌های هواشناسی روزانه جهت محاسبه شاخص دما-رطوبت (THI) جمع‌آوری گردید. شاخص‌های مدیریتی زایش، نمره وضعیت بدنی (BCS)، طول دوره آبستنی، طول دوره خشکی و حجم آغوز ثبت شد. هم‌چنین بروز ناهنجاری‌های متابولیک شامل جفت‌ماندگی، متریت، هیپوکلسیمی و کتوز، میزان حذف دام تا ۶۰ روز پس از زایش و نرخ گیرایی در تلقیح اول موردارزیابی قرار گرفت. غلظت سرمی کلسیم در زمان زایش و روز سوم پس از زایش اندازه‌گیری شد. هم‌چنین غلظت سرمی بتاهیدروکسی بوتیرات نیز در روز 10 پس از زایش پایش شد. داده‌ها با استفاده از مدل‌های آماری مناسب و با در نظر گرفتن اثرات فصل، گله، دوره شیردهی و اثرات متقابل آن‌ها تحلیل شدند. تمامی پیش‌فرض‌های آماری از جمله نرمال‌بودن باقیمانده‌ها و همگنی واریانس‌ها قبل از تحلیل نهایی بررسی و تأیید شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد که مقدار THI در فصل تابستان در محدوده 74 تا 82 قرار داشت که بیانگر تنش گرمایی متوسط تا شدید بود. طول دوره آبستنی در گاوهای با اولین دوره شیردهی در هر گله نسبت به گاوهای چندشکم زایش کاهش یافت (05/0P<). مدیرت گله­ها اثر معنی­داری بر نمره بدنی در زمان زایش داشت (05/0P<). حجم آغوز تولیدی در گاوهای با چندین دوره شیردهی به‌طور معنی‌داری کم‌تر از گاوهای شکم‌اول بود (05/0P<). هم‌چنین حجم آغوز تولیدی در فصل تابستان تمایل به کاهش داشت (07/0=P). طول دوره خشکی نیر در فصل تابستان کاهش یافت (05/0P<). بروز جفت‌ماندگی و متریت تحت تأثیر فصل، گله و دوره شیردهی قرار گرفت و بیش‌ترین میزان این ناهنجاری‌ها در فصل زمستان مشاهده شد (05/0P<). هر چند بروز سخت زایی در تابستان افزایش یافت (05/0P<). غلظت کلسیم سرم در تابستان به‌طور معنی‌داری کم‌تر از زمستان بود (05/0P<) و شیوع هیپوکلسمی و کتوز، به‌ویژه در گاوهایی با چندین دوره شیردهی بیش‌تر بود (05/0P<). نرخ حذف دام تا ۶۰ روز پس از زایش در بین گله‌ها متفاوت بود و بیش‌ترین میزان آن در گله C در هر دو فصل مشاهده شد.نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان داد مدیریت گله­ها و تفاوت بین دوره­های شیردهی، نقش مشهودی در بروز بیماری­های متابولیک و عوامل مرتبط با زایش، دارد. هرچند که تنش گرمایی بروز جفت ماندگی و متریت را کاهش می‌دهد، اما نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش طول دوره خشکی و حجم آغوز تولیدی در گاوهای شیری دارد. https://jap.ut.ac.ir/article_108347_bbd48c0e9fc8df0d56ea4df200cc6437.pdf