اثرات متیونین پوششدار و گوانیدینواستیکاسید بر وضعیت آنتیاکسیدانی و قابلیت هضم مواد مغذی در گوسالههای شیرخوار هلشتاین
دوره 28، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 335-347
https://doi.org/10.22059/jap.2026.407009.623883
سید محمد جاوید حسینی، علیرضا نوشری، نیما ایلا، علی اسدی الموتی، عبدالرضا دانشور آملی
چکیده هدف: کنترل شاخصهای رشد و سلامتی گوساله، یکی از اقدامات ضروری برای بهبود عملکرد گلههای شیری از نظر طول عمر، عملکرد، وضعیت سلامتی و بازدهی اقتصادی است. هدف این مطالعه بررسی اثرات متیونین پوششدار و گوانیدینواستیکاسید بر روی سطوح آنزیمهای کبدی، آنزیمهای آنتیاکسیدانی و قابلیت هضم مواد مغذی در گوسالههای شیرخوار هلشتاین بود.
روش پژوهش: از تعداد 48 رأس گوساله هلشتاین با وزن متوسط 67/0±39/40 کیلوگرم در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار و 12 تکرار استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل ۱- جیره پایه بدون افزودنی، ۲- جیره پایه با 73/0 درصد متیونین پوششدار (MET، برحسب ماده خشک مصرفی)، ۳- جیره پایه با ۱۰۰۰ میلیگرم گوانیدینواستیکاسید (GAA)/ روز و ۴- جیره پایه حاوی 73/0 درصد MET و ۱۰0۰ میلیگرم GAA/ روز بود. تیمارها طی بازه زمانی پنج تا 84 روزگی در اختیار گوسالهها قرار گرفت. سنجش نمونههای خون برای اندازهگیری آنزیمهای کبدی و شاخصهای آنتیاکسیدانی در شروع آزمایش و نیز در سنین 56 روزگی، سن شیرگیری (70 روزگی) و 84 روزگی انجام شد. مصرف شیر در تمام گوسالهها یکسان بود و با جیره آغازین یکسان از نظر مواد خوراکی و ترکیبات شیمیایی تغذیه شدند. قابلیت هضم مواد مغذی ظاهری در روز 84 با استفاده از نشانگر داخلی هضم اندازهگیری شد.
یافتهها: افزودن متیونین پوششدار، GAA و ترکیب آنها به جیره، اثری بر غلظت آسپارتات آمینوترانسفراز در سنین پنج، 56 روزگی و سن شیرگیری نداشت، اما در پایان دوره پرورش (84 روزگی) غلظت آسپارتاتآمینوترانسفراز درخون گوسالههای گروه متیونین پوششدار و یا گروه مخلوط آن با GAA، بیشتر از گوسالههای شاهد بود (05/0P<). در پنج روزگی، غلظت آلانینآمینوترانسفراز خون در گوسالههایی که متیونین پوششدار، GAA و ترکیب آنها دریافت کردند، کاهش یافت (05/0P<)، درحالیکه در 84 روزگی غلظت این آنزیم در خون گوسالههایی که GAA و یا ترکیب آن با متیونین را دریافت کردند از گروه شاهد بیشتر بود (05/0P<). در زمان شیرگیری، ظرفیت آنتیاکسیدانی کل با دریافت متیونین و GAA کمتر از گروه شاهد بود و اختلاف معنیداری با آن نشان نداد. اما غلظت مالوندیآلدهید در گوسالههای تغذیهشده با این مکملها در سن شیرگیری کاهش یافت (05/0P<). قابلیت هضم ماده خشک، ماده آلی و پروتئین تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت.
نتیجهگیری: براساس نتایج حاصل، مصرف همزمان Met و GAA در گوسالههای شیرخوار هلشتاین با کاهش غلظت آنزیم مالوندیآلدهید و افزایش غلظت آسپاراتآمینوترانسفراز و آلانینآمینوترانسفراز همراه بود که نشاندهنده اثرات این ترکیبات در کاهش تنش اکسیداتیو گوسالهها در سن شیرگیری و افزایش فعالیت متابولیکی کبد میباشد. نتایج کلی حاصل از این پژوهش نشان داد GAA و نیز ترکیب آن با MET میتواند بهترتیب تأثیر مثبتی بر برخی فراسنجههای خونی نظیر اسپارتاتآمینوترانسفراز و مالوندیآلدهید گوسالههای شیرخوار داشته باشد. با اینحال، این افزودنی ها اثری بر قابلیت هضم مواد مغذی ایجاد نکردند. یافتههای این پژوهش تأیید مینماید مصرف همزمان MET و GAA میتواند اثرات مثبتی بر روی شاخصهای سلامتی کبد ایجاد نماید و اثرات مثبتی بر روی وزن نهایی بدن و افزایش وزن روزانه در گوسالههای شیرخوار داشته باشد.